Azərbaycanın son illərdə keçdiyi yolu bir sözlə ifadə etmək lazım gəlsə, bu söz “dəyişiklik” ola bilər. Ancaq söhbət yalnız yeni binalardan, yolların çəkilməsindən və iqtisadi göstəricilərdən getmir. Ən böyük dəyişiklik dövlətin öz gücünə inamında, xalqın milli ruhunda və Azərbaycanın gələcəyinə münasibətdə baş verib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkə uzun illər qarşısında dayanan ağır məsələləri həll edərək yeni məqsədlərin müəyyənləşdirildiyi tamamilə fərqli tarixi mərhələyə daxil olub.

İlham Əliyevin dövlət idarəçiliyində diqqət çəkən cəhətlərdən biri böyük məqsədlərin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsidir. Ölkənin iqtisadi imkanlarının artırılması, mühüm enerji layihələrinin gerçəkləşdirilməsi, müasir infrastrukturun yaradılması və müdafiə potensialının gücləndirilməsi ayrı-ayrı sahələrdə aparılan siyasət olmaqla yanaşı, Azərbaycanın strateji qüdrətinin formalaşdırılmasına xidmət edən vahid xəttin tərkib hissələri olub. Bu yanaşma dövlətin həm iqtisadi, həm siyasi, həm də təhlükəsizlik baxımından daha möhkəm dayaqlar üzərində dayanmasına imkan yaradıb.

Azərbaycanın inkişafında regionların yenilənməsi ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Ölkənin müxtəlif şəhər və rayonlarında yolların, məktəblərin, xəstəxanaların, elektrik və su təsərrüfatının yenilənməsi insanların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edib. Yeni müəssisələrin və istehsal sahələrinin yaradılması isə bölgələrdə iqtisadi fəallığın artırılmasına imkan verib. Prezident İlham Əliyevin bölgələrə səfərləri və həyata keçirilən layihələrlə yerində tanış olması regionların inkişafına verilən önəmin göstəricilərindən biridir.

Bütün bunlarla yanaşı, Azərbaycan xalqının qarşısında onilliklər boyu dəyişməyən bir böyük məqsəd vardı – Qarabağa qayıtmaq. Nəsillər bu arzunu bir-birinə ötürdü, yüz minlərlə insan doğma yurdunun həsrətini yaşadı. 2020-ci ildə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər həmin həsrətin sonunu gətirən böyük dönüş nöqtəsi oldu. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi, sonrakı mərhələdə isə bütün ərazisində suverenliyini təmin etdi.

Tarixi Qələbənin ən uca zirvəsində isə şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi dayanır. Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda canından keçən Vətən övladlarının fədakarlığı heç zaman unudula bilməz. Qazilərimizin göstərdiyi igidlik də xalqımızın qəhrəmanlıq tarixinin ayrılmaz hissəsidir. Şəhid ailələrinin və qazilərin dövlət tərəfindən qayğı ilə əhatə olunması, onların sosial təminatı, mənzil, müalicə və reabilitasiya məsələlərinin diqqətdə saxlanılması Vətən qarşısında göstərilən xidmətə verilən dəyərin ifadəsidir. Qalib Azərbaycanın bugünkü qürurunda onların əvəzsiz payı vardır.

Qarabağın azadlığı ilə Azərbaycan üçün mübarizənin mahiyyəti dəyişdi. Dünən məqsəd torpağı azad etmək idisə, bu gün məqsəd həmin torpaqda həyatı əbədi etməkdir. Ağdamda, Füzulidə, Laçında, Zəngilanda, Cəbrayılda, Kəlbəcərdə və digər ərazilərdə aparılan quruculuq işləri bu yeni mərhələnin miqyasını nümayiş etdirir. Yolların çəkilməsi, yaşayış komplekslərinin salınması, sosial obyektlərin yaradılması və iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanların formalaşdırılması Qarabağ və Şərqi Zəngəzuru ölkənin inkişaf edən bölgələrindən birinə çevirmək məqsədi daşıyır.

Böyük Qayıdışın hər yeni ünvanı isə Azərbaycanın tarixində ayrıca bir hadisədir. Uzun illər başqa bölgələrdə yaşayan ailələrin doğma torpaqlarına qayıdaraq yeni evlərinin qapısını açması Qələbənin insan həyatında görünən ən böyük nəticələrindəndir. Qarabağda yenidən məktəb zənglərinin səslənməsi, küçələrdə uşaqların görünməsi, ailələrin öz gələcəklərini həmin torpaqlarda planlaşdırması azadlığın artıq gündəlik həyata çevrildiyini göstərir. Ən böyük quruculuq da məhz budur – torpağa insanı, insana isə doğma yurdunu qaytarmaq.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın növbəti inkişaf mərhələsində iqtisadi yenilənmə mühüm yer tutur. Sahibkarlığın genişləndirilməsi, yerli istehsalın artırılması, kənd təsərrüfatının müasirləşdirilməsi, yeni sənaye imkanlarının yaradılması və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi iqtisadiyyatın daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulmasına xidmət edir. Yaşıl enerji layihələri isə Azərbaycanın gələcək iqtisadi potensialının yeni istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkir.

Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi də ölkənin daxili gücü ilə paralel şəkildə inkişaf edir. Enerji və nəqliyyat layihələrində iştirak, müxtəlif dövlətlərlə strateji əməkdaşlıq və beynəlxalq platformalarda fəal mövqe ölkənin siyasi çəkisini artırır. Azərbaycan artıq yerləşdiyi coğrafiyanın sadəcə iştirakçısı olmaqla kifayətlənmir, regional iqtisadi və siyasi proseslərdə öz maraqlarını müdafiə edən tərəf kimi çıxış edir.

Bu gün Azərbaycan üçün ən böyük məsələ keçmişin problemlərindən danışmaq deyil, qazanılmış tarixi imkanlarla necə böyük gələcək qurmaqdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkə Qələbədən quruculuğa, quruculuqdan isə yeni inkişaf məqsədlərinə doğru irəliləyir. Azad edilmiş torpaqlarda yüksələn yeni şəhərlər, evlərinə dönən insanlar, genişlənən iqtisadi imkanlar və dövlətin möhkəmlənən beynəlxalq mövqeyi eyni böyük mənzərənin hissələridir. Bu mənzərənin adı isə bütöv, qalib və gələcəyinə inamla baxan Azərbaycandır.

Bir dövlətin gələcəyini yalnız malik olduğu sərvətlər deyil, həmin sərvətləri hansı məqsədə yönəltdiyi, tarixin qarşısına çıxardığı fürsətlərdən necə istifadə etdiyi və ən çətin məqamlarda nümayiş etdirdiyi iradə müəyyənləşdirir. Azərbaycan son illərdə həm ciddi sınaqlardan keçib, həm də uzun illər əlçatmaz görünən böyük milli məqsədlərə nail olub. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkənin keçdiyi bu mərhələ dövlətin siyasi iradəsinin güclənməsi, milli maraqların daha qətiyyətlə qorunması və Azərbaycanın öz gələcəyini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirməsi ilə xarakterizə olunur.

İlham Əliyevin dövlətçilik baxışında Azərbaycanın yalnız bugünkü vəziyyəti deyil, onilliklər sonrakı mövqeyi də mühüm yer tutur. Buna görə həyata keçirilən iri layihələrin bir çoxu ani nəticədən daha çox strateji perspektivə hesablanıb. Enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi, ölkə daxilində müasir infrastrukturun yaradılması və iqtisadiyyatın müxtəlif istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın gələcək imkanlarını möhkəmləndirən əsaslardan birinə çevrilib.

Ölkənin bölgələrində baş verən dəyişikliklər bu siyasətin gündəlik həyatda görünən tərəfidir. Vaxtilə ciddi infrastruktur çatışmazlıqları yaşayan yaşayış məntəqələrində yolların yenilənməsi, qazlaşdırma və elektrik təminatının yaxşılaşdırılması, məktəb və səhiyyə obyektlərinin tikilməsi regionların sosial-iqtisadi inkişafına təsir göstərib. Azərbaycanın inkişafının yalnız paytaxtın sərhədləri daxilində qalmaması, ən ucqar yaşayış məntəqələrinə qədər çatması dövlət siyasətinin qarşısında duran mühüm məqsədlərdən biri olub.

Prezident İlham Əliyevin adı ilə bağlı olan ən böyük tarixi hadisə isə şübhəsiz ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasıdır. Qarabağ problemi uzun illər bir xalqın qəlbində açıq yara kimi yaşamışdı. Nəsillər dəyişir, lakin Şuşaya, Laçına, Kəlbəcərə, Ağdama və digər doğma torpaqlara qayıdış arzusu dəyişmirdi. 2020-ci ildə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər həmin arzunu gerçəkliyə çevirdi. Azərbaycan xalqı öz tarixinin ən böyük milli məqsədlərindən birinə çatdı.

Bu Qələbənin əsl müəllifləri sırasında Azərbaycan əsgərinin adı hər zaman xüsusi ehtiramla çəkiləcək. Vətən uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalan qəhrəmanlarımız və sağlamlığını döyüş meydanında itirən qazilərimiz xalqımızın azadlıq tarixində əbədi yaşayacaqlar. Şəhid ailələrinə, qazilərə və müharibə iştirakçılarına göstərilən dövlət qayğısının davam etdirilməsi onların Vətən qarşısında xidmətlərinə verilən qiymətin ifadəsidir. Onların sosial müdafiəsinin, tibbi və reabilitasiya imkanlarının yaxşılaşdırılması, mənzil təminatı istiqamətində həyata keçirilən proqramlar dövlətin bu təbəqəyə xüsusi münasibətini göstərir.

Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı davranışı isə onun qarşısına hansı gələcəyi qoyduğunu göstərir. Azad edilmiş ərazilərdə dağıntıları sadəcə aradan qaldırmaq deyil, tamamilə yeni həyat qurmaq istiqaməti seçilib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yaradılan yollar, tunellər, yaşayış məntəqələri, məktəblər, enerji obyektləri və digər infrastruktur böyük bir regionun yenidən iqtisadi və sosial həyata qaytarılmasına xidmət edir. Vaxtilə viran qoyulmuş ərazilərin müasir yaşayış məkanlarına çevrilməsi Azərbaycan dövlətinin quruculuq imkanlarını nümayiş etdirir.

Böyük Qayıdışın hər yeni mərhələsi isə bu quruculuğa canlı ruh verir. İnsanların öz ata-baba torpaqlarına dönməsi ilə yeni tikilən evlər sadəcə binalar olmaqdan çıxır, yenidən ailə ocağına çevrilir. Məktəblərdə uşaqların səsi eşidilir, küçələrdə gündəlik həyat başlayır, illərlə xəritədə həsrət ünvanı kimi görünən şəhər və kəndlər yenidən Azərbaycanın canlı sosial məkanına qovuşur. Qələbənin ən böyük mənəvi davamı da məhz budur – azad edilmiş torpaqlarda Azərbaycan həyatının əbədi bərqərar olması.

İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə gələcəyin Azərbaycanı üçün müəyyənləşdirilən istiqamətlər sırasında iqtisadi yenilənmə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qeyri-neft sektorunun böyüməsi, yerli istehsalın gücləndirilməsi, sahibkarlıq təşəbbüslərinin genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması və texnoloji yeniliklərin tətbiqi dayanıqlı iqtisadi modelin qurulmasına xidmət edir. Yaşıl enerji potensialından istifadə və rəqəmsal transformasiya isə yeni dövrün iqtisadi imkanlarını genişləndirən sahələr kimi ön plana çıxır.

Azərbaycan eyni zamanda coğrafi mövqeyini böyük beynəlxalq üstünlüyə çevirmək istiqamətində fəaliyyət göstərir. Avropa ilə Asiyanın arasında yerləşən ölkənin enerji və nəqliyyat bağlantılarında rolunun artması onun iqtisadi əhəmiyyətinə əlavə siyasi çəki qazandırır. Müxtəlif ölkələrlə qurulan əməkdaşlıq münasibətləri və beynəlxalq platformalarda nümayiş etdirilən fəallıq Azərbaycanın öz maraqlarını müdafiə edən və tərəfdaşlıq üçün açıq olan dövlət kimi mövqeyinin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan artıq bir vaxtlar qarşısında duran ən ağır tarixi məsələnin həllindən sonrakı mərhələni yaşayır. Yeni dövrün əsas sualı torpaqlarımızı necə azad etmək deyil, azad və bütöv Azərbaycanı gələcək nəsillər üçün necə daha qüdrətli etməkdir. Qarabağda yandırılan hər yeni ev işığı, yaradılan hər müəssisə, tikilən hər məktəb və ölkənin gələcəyinə yönəldilən hər böyük layihə bu suala verilən cavabın bir hissəsidir. İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın qarşısında indi daha böyük bir hədəf dayanır: tarixi Qələbəni uzunmüddətli tərəqqiyə çevirmək və gələcək nəsillərə daha güclü, daha inkişaf etmiş Azərbaycan əmanət etmək.

Azərbaycanın son illərdə keçdiyi inkişaf yolu ölkənin müxtəlif sahələrdə əldə etdiyi nailiyyətlərlə xarakterizə olunur. Bu dövrdə həyata keçirilən dövlət proqramları, iqtisadi islahatlar, infrastruktur layihələri və beynəlxalq əməkdaşlıq təşəbbüsləri ölkənin inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan siyasət dövlət idarəçiliyində davamlılığın qorunmasına, milli maraqların müdafiəsinə və Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə yönəlib.

Daxili siyasətdə sosial rifahın yüksəldilməsi mühüm istiqamətlərdən biri kimi diqqət çəkir. Son illər ərzində yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, yolların yenilənməsi, müasir məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin tikintisi regionların inkişafına töhfə verən layihələr sırasında yer alır. Həyata keçirilən sosial proqramların məqsədi vətəndaşların yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması, məşğulluğun artırılması və ölkənin bütün bölgələrində balanslı inkişafın təmin edilməsidir.

İqtisadi sahədə aparılan islahatlar Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi, sahibkarlığın təşviq olunması, investisiya imkanlarının artırılması və yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində atılan mühüm addımlar kimi dəyərləndirilir. Müasir texnologiyaların tətbiqi, kənd təsərrüfatının inkişafı və ixrac potensialının genişləndirilməsi ölkənin iqtisadi imkanlarının artırılmasına şərait yaradır.

Azərbaycanın xarici siyasətində milli maraqların qorunması əsas prinsiplərdən biri hesab olunur. Müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan əməkdaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi, enerji və nəqliyyat layihələrinin reallaşdırılması, beynəlxalq təşkilatlarla fəal əməkdaşlıq ölkənin qlobal miqyasda mövqeyini gücləndirən amillər kimi göstərilir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən diplomatik fəaliyyət Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş imicinin möhkəmlənməsinə öz töhfəsini verir.

Ölkənin müasir tarixində xüsusi yer tutan hadisələrdən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi ilə bağlı əldə olunan nəticələrdir. Bu proses milli birliyin, dövlət institutlarının və Silahlı Qüvvələrin fəaliyyətinin əhəmiyyətini nümayiş etdirən mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Dövlətin qarşısında duran əsas məqsədlərdən biri əldə olunan nəticələrin davamlı inkişaf və sabitliklə möhkəmləndirilməsi olub.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa və yenidənqurma işləri ölkənin ən iri inkişaf layihələrindən biri hesab olunur. Yeni yaşayış məhəllələrinin salınması, müasir infrastrukturun qurulması, hava limanlarının, avtomobil yollarının, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin istifadəyə verilməsi həmin bölgələrin sosial-iqtisadi həyatının yenidən formalaşdırılmasına xidmət edir. Doğma torpaqlarına qayıdan sakinlər üçün yaradılan şərait bu prosesin əsas istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Sosial siyasətdə şəhid ailələri, qazilər və müharibə veteranlarına göstərilən dövlət dəstəyi xüsusi yer tutur. Onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, mənzil təminatı, tibbi xidmətlərə çıxış imkanlarının artırılması və müxtəlif sosial layihələrin həyata keçirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur. Bu sahədə görülən işlər həmin kateqoriyadan olan vətəndaşların rifahının yüksəldilməsinə yönəlmiş tədbirlər sırasında göstərilir.

Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi, iqtisadi və humanitar platformalarda fəal iştirakı ölkənin nüfuzunun artmasına təsir göstərən amillərdən hesab olunur. Müxtəlif istiqamətlər üzrə beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın qlobal proseslərdə iştirakını daha da gücləndirir və ölkənin regionda mühüm tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir.

Bu gün Azərbaycanın inkişaf strategiyası iqtisadi tərəqqinin davam etdirilməsi, sosial rifahın yüksəldilməsi, dövlət institutlarının daha da gücləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi kimi prioritetlər üzərində qurulur. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr ölkənin uzunmüddətli inkişaf məqsədlərinə xidmət edən addımlar kimi qiymətləndirilir və müasir Azərbaycanın gələcəyinə hesablanmış inkişaf konsepsiyasının tərkib hissəsi kimi təqdim olunur.

Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına işgüzar səfəri və Bişkekdə keçirilən “ŞƏT plyus” formatlı görüşdə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın xarici siyasət gündəliyində mühüm yer tutan məsələləri bir daha ön plana çıxardı. Dövlət başçısının çıxışında Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərin dərinləşdirilməsindən Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmləndirilməsinə, beynəlxalq hüququn işlək mexanizmlərlə təmin olunmasından çoxtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsinə qədər bir sıra strateji istiqamətlər əhatə olundu.

Azərbaycanın Qırğızıstanla əlaqələri artıq ənənəvi dostluq münasibətlərinin hüdudlarını aşaraq daha yüksək siyasi məzmun qazanıb. Ölkələr arasında imzalanmış müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə də Bakı ilə Bişkek arasındakı qarşılıqlı etimadın və siyasi yaxınlığın konkret göstəricisidir. Tarixi və mədəni bağlarla möhkəmlənən münasibətlər hazırda iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, enerji və digər sahələr üzrə geniş əməkdaşlıq imkanları ilə tamamlanır.

Bu proses eyni zamanda Azərbaycanın bütövlükdə Mərkəzi Asiya istiqamətində həyata keçirdiyi siyasətin miqyasının genişləndiyini göstərir. Azərbaycan region dövlətləri ilə münasibətlərini yalnız ortaq tarixi və mənəvi dəyərlər üzərində deyil, qarşılıqlı iqtisadi maraqlar və uzunmüddətli strateji layihələr əsasında inkişaf etdirir. Xəzər dənizi isə bu baxımdan ayıran deyil, Mərkəzi Asiya ilə Azərbaycanı və daha geniş mənada Avropanı birləşdirən mühüm coğrafi körpüyə çevrilir.

Bişkekdə səslənən mühüm siyasi mesajlardan biri də Cənubi Qafqazın gələcəyi ilə bağlı oldu. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin mətninin paraflanması uzun illər davam etmiş qarşıdurmadan sonrakı mərhələnin mühüm siyasi nəticələrindən biri kimi təqdim edildi. Prezident İlham Əliyevin Cənubi Qafqazın sülh zonasına çevrilməkdə olduğunu bildirməsi region üçün formalaşan yeni reallığın mahiyyətini ifadə edir.

Artıq gündəlikdə münaqişə deyil, sülhün real iqtisadi və kommunikasiya imkanlarına çevrilməsi dayanır. Ermənistanla neft məhsullarının tədarükü, üçüncü ölkələrə məxsus yüklərin tranziti, qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi və yeni yerüstü nəqliyyat bağlantılarının yaradılması istiqamətində görülən işlər göstərir ki, normallaşma prosesi tədricən praktiki əməkdaşlıq müstəvisinə keçir. Belə layihələrin reallaşması təkcə Azərbaycan və Ermənistan üçün deyil, bütövlükdə regionun iqtisadi gələcəyi üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Azərbaycanın yanaşması ondan ibarətdir ki, uzunmüddətli sülh yalnız siyasi sənədlərlə məhdudlaşmamalı, xalqlar və dövlətlər arasında iqtisadi maraqların uzlaşdırılması ilə möhkəmləndirilməlidir. Ticarət, tranzit və kommunikasiya əlaqələrinin genişlənməsi qarşılıqlı asılılığı artırmaqla yanaşı, sabitliyin qorunmasını bütün tərəflər üçün daha böyük zərurətə çevirir. Bu mənada Cənubi Qafqazda yaranan yeni şərait regionun gələcək inkişaf modelini də dəyişə bilər.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında beynəlxalq hüququn işləkliyi məsələsinə toxunması da xüsusi diqqət çəkdi. Dövlət başçısı 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi dörd qətnamənin uzun illər icrasız qalmasını xatırladaraq Azərbaycanın öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü öz gücü ilə bərpa etdiyini vurğuladı. Azərbaycanın yaşadığı təcrübə beynəlxalq qərarların qəbul edilməsinin özlüyündə kifayət etmədiyini, onların icrasını təmin edəcək təsirli mexanizmlərin də vacibliyini göstərir.

Məhz buna görə Bakı beynəlxalq hüququn yalnız bəyanatlar və sənədlər səviyyəsində qalmamasını, qəbul edilən qərarların həyata keçirilməsinə təminat verən mexanizmlərin formalaşdırılmasını vacib hesab edir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin qısa müddətdə icrasına imkan verəcək mexanizmlərin yaradılması ilə bağlı mövqe də Azərbaycanın öz tarixi təcrübəsindən çıxardığı nəticənin beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edilməsidir.

Beynəlxalq təşkilatların nüfuzu qəbul etdikləri sənədlərin çoxluğu ilə deyil, həmin qərarların real nəticə yaratması ilə ölçülür. Qərarların onilliklər boyu icrasız qalması beynəlxalq hüquqa olan etimadı zəiflədə bilər. Buna görə Azərbaycanın irəli sürdüyü yanaşma yalnız ölkəmizin keçmiş münaqişə təcrübəsi ilə məhdudlaşmır, daha geniş qlobal təhlükəsizlik arxitekturasının effektivliyi məsələsini gündəmə gətirir.

Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına dördillik sədrliyi dövründə əldə etdiyi təcrübə də bu siyasətin mühüm dayaqlarındandır. Həmin müddətdə Bakı çoxtərəfliliyin, dövlətlərin suverenliyinin, beynəlxalq hüququn və bərabərhüquqlu əməkdaşlığın müdafiəsini əsas prinsiplər sırasında saxladı. Prezident İlham Əliyevin “ŞƏT plyus” platformasında çoxtərəfliliyin möhkəmləndirilməsinə Azərbaycanın bundan sonra da töhfə verməyə hazır olduğunu bildirməsi həmin siyasətin davamlı xarakter daşıdığını göstərir.

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı məkanı Azərbaycanın Avrasiya siyasəti baxımından da əhəmiyyətlidir. Müxtəlif siyasi, iqtisadi və coğrafi imkanlara malik dövlətlərin təmsil olunduğu belə bir platformada Azərbaycanın fəal iştirakı ölkənin mövqeyinin daha geniş beynəlxalq auditoriyaya çatdırılmasına şərait yaradır. Eyni zamanda bu format Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz və digər Avrasiya regionları arasında yeni əməkdaşlıq modellərinin müzakirəsi üçün əlavə imkanlar açır.

Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin edilməsi Azərbaycanın tranzit və logistika imkanlarını da yeni mərhələyə çıxara bilər. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat istiqamətlərinin kəsişməsində yerləşən Azərbaycan artıq mühüm regional bağlantı mərkəzi rolunu oynayır. Yeni kommunikasiyaların açılması isə Mərkəzi Asiyadan Azərbaycan və Türkiyə üzərindən daha geniş bazarlara çıxış imkanlarını artırmaqla regionun iqtisadi xəritəsində mühüm dəyişikliklər yarada bilər.

Bişkek səfəri çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli təmaslar da Azərbaycanın diplomatik fəallığının geniş coğrafiyasını nümayiş etdirdi. Ermənistan, Qazaxıstan, İran və Türkiyə liderləri ilə aparılan müzakirələr ayrı-ayrı mövzuları əhatə etsə də, ümumi mənzərədə regional sabitlik, iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat-kommunikasiya bağlantıları və siyasi dialoqun genişləndirilməsi ön plana çıxdı.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Bişkekdəki çıxışı Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış regional baxışını aydın şəkildə ifadə etdi: qarşıdurma əvəzinə əməkdaşlıq, qapalı sərhədlər əvəzinə yeni bağlantılar, formal beynəlxalq qərarlar əvəzinə işlək hüquqi mexanizmlər və parçalanma əvəzinə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan tərəfdaşlıq. Azərbaycan Cənubi Qafqazda yaranmış yeni reallığı yalnız öz milli maraqları baxımından deyil, Mərkəzi Asiyadan Türkiyəyə və daha geniş Avrasiya məkanına uzanan əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılması baxımından da dəyərləndirir.

Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına işgüzar səfəri və Bişkekdə keçirilən “ŞƏT plyus” formatlı toplantıda səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın müasir xarici siyasət prioritetlərini bir daha diqqət mərkəzinə gətirdi. Dövlət başçısının çıxışında regional sülhün möhkəmləndirilməsi, Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərin yeni səviyyəyə yüksəldilməsi, nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, eləcə də beynəlxalq hüququn işlək mexanizmlərlə təmin olunması əsas istiqamətlər kimi ön plana çıxdı. Bu yanaşma Azərbaycanın yalnız Cənubi Qafqazda deyil, daha geniş Avrasiya məkanında fəal siyasi və iqtisadi tərəfdaş kimi mövqeyini nümayiş etdirir.

Azərbaycanın Qırğızıstanla münasibətləri artıq ənənəvi dostluq və qarşılıqlı əməkdaşlıq çərçivəsindən daha yüksək mərhələyə keçib. İki xalqı birləşdirən tarixi, mədəni və mənəvi bağlar dövlətlərarası münasibətlər üçün möhkəm zəmin yaradıb. Son dövrdə əldə edilən razılaşmalar və müttəfiqlik münasibətlərini təsbit edən sənədlər isə Bakı ilə Bişkek arasında siyasi dialoqun keyfiyyətcə yeni məzmun qazandığını göstərir. İqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, enerji və digər sahələrdə genişlənən əməkdaşlıq bu münasibətlərin praktiki nəticələrlə zənginləşdiyini təsdiqləyir.

Bu proses eyni zamanda Azərbaycanın bütövlükdə Mərkəzi Asiya istiqamətində həyata keçirdiyi siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. Bakı region dövlətləri ilə münasibətlərə yalnız ikitərəfli əlaqələr prizmasından yanaşmır. Məqsəd Xəzər dənizinin iki sahili arasında siyasi, iqtisadi və logistika bağlantılarını gücləndirmək, Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiyanı bir-birinə daha sıx bağlayan əməkdaşlıq mühiti formalaşdırmaqdır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu bu strategiyanın həyata keçirilməsində ölkəmizə mühüm üstünlüklər qazandırır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında Cənubi Qafqazda yaranmış yeni siyasi vəziyyətə xüsusi yer ayrılması da diqqətçəkən məqamlardan oldu. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh gündəliyində əldə edilən irəliləyişlərin vurğulanması göstərir ki, uzun illər münaqişə və qarşıdurma ilə assosiasiya olunan region artıq fərqli inkişaf mərhələsinə daxil olur. Azərbaycanın yanaşması keçmiş qarşıdurmaları davam etdirmək deyil, əldə edilmiş tarixi nəticələr əsasında sabit və uzunmüddətli əməkdaşlıq mühiti yaratmaqdır. Prezidentin Cənubi Qafqazın sülh zonasına çevrilməsi ilə bağlı mesajı məhz bu yeni mərhələnin siyasi mahiyyətini ifadə edir.

Sülh prosesinin əhəmiyyəti yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır. Azərbaycanla Ermənistan arasında iqtisadi münasibətlərin formalaşdırılması, yükdaşımaların və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi, enerji məhsullarının tədarükü, qarşılıqlı ticarətin inkişaf etdirilməsi və yeni nəqliyyat bağlantılarının yaradılması istiqamətində atılan addımlar normallaşmanın real iqtisadi məzmun qazanmasına imkan verir. Beləliklə, sülh region xalqlarının gündəlik həyatına, iqtisadi imkanlarına və gələcək inkişaf perspektivlərinə təsir göstərə biləcək konkret əməkdaşlıq modelinə çevrilir.

Yeni kommunikasiya xətlərinin açılması bütövlükdə Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsinə təsir edə biləcək amillərdəndir. Azərbaycan artıq Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat istiqamətlərinin mühüm qovşaqlarından biri kimi çıxış edir. Cənubi Qafqazda bütün nəqliyyat əlaqələrinin tam fəaliyyət göstərməsi Mərkəzi Asiyadan Azərbaycan və Türkiyə üzərindən Avropaya uzanan marşrutların imkanlarını daha da genişləndirə bilər. Bu baxımdan regional sülh yalnız siyasi sabitlik deyil, eyni zamanda yeni iqtisadi imkanlar, tranzit gəlirləri və daha geniş bazarlara çıxış deməkdir.

Bişkekdə səsləndirilən mühüm mesajlardan biri də beynəlxalq hüququn effektivliyi ilə bağlı idi. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın keçmiş münaqişə təcrübəsini xatırlatması beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrası məsələsini yenidən gündəmə gətirdi. Azərbaycan uzun illər BMT Təhlükəsizlik Şurasının ölkənin ərazi bütövlüyü ilə bağlı qəbul etdiyi qətnamələrin həyata keçirilməməsinin nəticələrini görüb. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan son nəticədə öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü öz imkanları hesabına bərpa etdi.

Məhz bu tarixi təcrübə Bakının beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə münasibətində mühüm yer tutur. Qəbul edilən qərarların kağız üzərində qalması beynəlxalq institutlara olan etimadı zəiflədə bilər. Buna görə Azərbaycanın irəli sürdüyü yanaşmanın mahiyyəti beynəlxalq hüququn yalnız norma və prinsiplər toplusu kimi deyil, icrası təmin olunan real mexanizm kimi fəaliyyət göstərməsidir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qərarlarının vaxtında və effektiv həyata keçirilməsini təmin edəcək mexanizmlərin yaradılması ilə bağlı mövqe daha ədalətli və işlək beynəlxalq münasibətlər sisteminin qurulmasına yönəlmiş çağırış kimi qiymətləndirilə bilər.

Azərbaycanın çoxtərəfli diplomatiyada qazandığı təcrübə də bu mövqenin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Ölkəmizin dörd il ərzində Qoşulmama Hərəkatına rəhbərlik etməsi müxtəlif siyasi maraqlara malik dövlətlər arasında dialoqun təşviqi baxımından əhəmiyyətli təcrübə yaradıb. Həmin dövrdə beynəlxalq hüquqa hörmət, dövlətlərin suverenliyi, bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və çoxtərəflilik Azərbaycanın irəli sürdüyü əsas prinsiplər sırasında olub. Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə bu məsələləri yenidən diqqətə çatdırması Azərbaycanın həmin xətti ardıcıl şəkildə davam etdirdiyini göstərir.

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı kimi geniş coğrafiyanı əhatə edən platformalarda Azərbaycanın fəal iştirakı da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə formatlar Bakı üçün təkcə siyasi dialoq meydanı deyil, eyni zamanda nəqliyyat, iqtisadiyyat, enerji və təhlükəsizlik sahələrində yeni tərəfdaşlıq imkanlarının müzakirə edildiyi mühüm platformadır. Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməsi, Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiyaya çıxışı və Türkiyə vasitəsilə daha geniş bazarlara bağlanması ölkənin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.

Bişkek səfəri çərçivəsində müxtəlif dövlətlərin liderləri ilə aparılan təmaslar da Azərbaycanın çoxşaxəli diplomatiyasının göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Ermənistan, Qazaxıstan, İran və Türkiyə rəhbərləri ilə görüşlər fərqli məsələləri əhatə etsə də, ümumi istiqamət regional sabitliyin qorunması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, nəqliyyat kommunikasiyalarının inkişafı və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi ilə bağlı idi. Azərbaycanın həm Cənubi Qafqaz, həm Mərkəzi Asiya, həm də daha geniş Avrasiya məkanında müxtəlif tərəflərlə dialoq aparması ölkənin diplomatik imkanlarının genişliyini göstərir.

Nəticə etibarilə, Bişkekdə verilən mesajlar Azərbaycanın qarşıdakı dövr üçün regional baxışının əsas konturlarını ortaya qoyur: davamlı sülh, açıq kommunikasiyalar, iqtisadi inteqrasiya, beynəlxalq hüququn effektiv tətbiqi və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq. Cənubi Qafqazda yaranan yeni reallıqlar Mərkəzi Asiyadan Türkiyə və Avropaya qədər uzanan böyük coğrafiyada yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Azərbaycan isə siyasi iradəsi, coğrafi mövqeyi və formalaşdırdığı nəqliyyat infrastrukturu ilə bu proseslərin əsas iştirakçılarından biri kimi çıxış edir.

Azərbaycanın bugünkü mənzərəsi illər ərzində görülmüş böyük işlərin, qəbul edilmiş mühüm qərarların və qarşıya qoyulan milli məqsədlərin nəticələrini özündə əks etdirir. Prezident İlham Əliyevin fəaliyyəti dövründə ölkənin qarşısında dayanan ən mühüm məsələlərə dövlətçilik maraqları prizmasından yanaşılması, Azərbaycanın siyasi və iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi, xalqın gələcəyinə hesablanan layihələrin həyata keçirilməsi mühüm yer tutub. Bu illər ərzində Azərbaycan yalnız dəyişən və yeniləşən ölkə deyil, eyni zamanda öz sözünü deyən, milli mənafelərini qətiyyətlə qoruyan dövlət kimi mövqeyini möhkəmləndirib.

Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətinin diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biri qarşıya qoyulan məqsədlərin konkret nəticələrlə tamamlanmasıdır. Vaxtilə böyük plan kimi görünən çoxsaylı layihələr bu gün insanların gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrilib. Yeni yollar, körpülər, elektrik stansiyaları, su təsərrüfatı layihələri, məktəblər, xəstəxanalar, sənaye müəssisələri və müasir yaşayış kompleksləri Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinin simasını dəyişib. Paytaxtdan ən ucqar yaşayış məntəqələrinə qədər aparılan quruculuq işləri dövlətin inkişaf imkanlarının bütün ölkəni əhatə etməsinə xidmət edir.

Ölkənin iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi də bu dövrün mühüm nəticələrindən biridir. Neft gəlirlərinin ölkənin uzunmüddətli maraqlarına yönəldilməsi ilə yanaşı, qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafına, sahibkarlığın genişlənməsinə, kənd təsərrüfatının müasirləşdirilməsinə və yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına diqqət artırılıb. Sənaye parkları və aqroparkların yaradılması, yerli istehsalın təşviqi, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi Azərbaycan iqtisadiyyatının daha çox istiqamət üzrə inkişafına şərait yaradıb. Bütün bunlar ölkənin iqtisadi qüdrətinin insanların sosial rifahına çevrilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın dünyadakı mövqeyi də Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Ölkəmiz enerji layihələrinin iştirakçısı olmaqla kifayətlənməyərək Avropa ilə Asiyanı birləşdirən nəqliyyat və logistika xəritəsində mühüm mövqe qazanıb. Azərbaycanın müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı maraqlara söykənən münasibətlər qurması, beynəlxalq platformalarda fəal iştirakı və müstəqil mövqeyini qoruması onun siyasi çəkisini artırıb. Bu gün Azərbaycanın sözü regionda gedən proseslərdə nəzərə alınır və ölkəmiz bir sıra mühüm beynəlxalq təşəbbüslərin iştirakçısı və təşkilatçısı kimi çıxış edir.

Azərbaycan xalqının yaddaşında Prezident İlham Əliyevin adı ilə bağlı ən mühüm səhifələrdən biri, şübhəsiz ki, Qarabağ Zəfəridir. Uzun illər davam edən işğala son qoyulması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və sonrakı mərhələdə ölkənin bütün ərazisində suverenliyinin təmin edilməsi milli tariximizin ən mühüm hadisələri sırasında yer alır. Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığı, xalqın birliyi və dövlətin siyasi iradəsi illərlə gözlənilən böyük məqsədin gerçəkləşməsinə gətirib çıxardı. Bu gün üçrəngli bayrağımızın Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun şəhər və kəndlərində dalğalanması xalqımız üçün sonsuz qürur mənbəyidir.

Qələbədən sonra həmin torpaqlarda başlayan quruculuq isə Azərbaycan dövlətinin qarşısında duran növbəti böyük vəzifəyə çevrildi. Bir zamanlar dağıdılmış şəhər və kəndlərin yerində bu gün müasir yaşayış məntəqələri yaradılır. Füzuli, Laçın, Zəngilan, Cəbrayıl, Şuşa, Kəlbəcər, Ağdam və digər ərazilərdə həyata keçirilən layihələr Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun yeni həyatını formalaşdırır. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıtması isə aparılan bütün bu işlərin ən mənalı nəticələrindən biridir. İnsanların uzun ayrılıqdan sonra ata-baba torpaqlarında yenidən həyat qurması Azərbaycanın müasir tarixinin ən təsirli səhifələrindən biri olaraq qalacaq.

Bu böyük tarixi yolun ən müqəddəs ünvanı şəhidlərimiz, onun canlı qəhrəmanları isə qazilərimizdir. Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətində şəhid ailələrinə, qazilərə və müharibə iştirakçılarına diqqət dövlətin mənəvi borcu kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, mənzil təminatı, reabilitasiya və tibbi xidmətlərin təşkili, məşğulluq imkanlarının yaradılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər bu diqqətin praktik ifadəsidir. Azərbaycanın müstəqilliyi və torpaqlarının bütövlüyü naminə canından keçən şəhidlərin xatirəsinin yaşadılması, qazilərin qayğılarının diqqətdə saxlanılması dövlət və cəmiyyət üçün daim xüsusi mənəvi dəyər daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətində gələcəyin Azərbaycanının qurulması məsələsi də mühüm yer tutur. Təhsilin müasirləşdirilməsi, rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi, innovasiyaların tətbiqi, bərpaolunan enerji layihələrinin reallaşdırılması, gənclərin bilik və bacarıqlarının artırılması ölkənin gələcək onilliklərdə rəqabət qabiliyyətinin qorunmasına hesablanıb. Azərbaycanın yalnız bugünkü imkanları ilə deyil, sabahkı potensialı ilə də güclü olması üçün yaradılan zəmin dövlət siyasətinin uzunmüddətli xarakterini göstərir.

İlham Əliyevin Prezident kimi fəaliyyətinin mühüm cəhətlərindən biri də Azərbaycanın milli kimliyinin, dövlətçilik ənənələrinin və xalqın birliyinin qorunmasına verilən önəmdir. Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin gücləndirilməsi, milli-mədəni irsin qorunması, Azərbaycan dilinin və mədəniyyətinin təbliği ölkənin mənəvi dayaqlarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Çünki dövlətin qüdrəti yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, öz tarixinə, milli dəyərlərinə və gələcəyinə sahib çıxan xalqın birliyi ilə ölçülür.

Bu gün Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etmiş, Qarabağda geniş quruculuq aparan, böyük iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin mərkəzində dayanan, beynəlxalq münasibətlərdə öz milli maraqlarını müdafiə edən ölkədir. Keçilən yolun hər bir mərhələsində mühüm qərarlar, böyük məsuliyyət və tarixi nəticələr dayanır. Prezident İlham Əliyevin adı isə Azərbaycanın müasir tarixində Zəfər, Qarabağa Böyük Qayıdış, genişmiqyaslı quruculuq və dövlətin qüdrətinin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı mühüm bir dövrün siyasi simalarından biri kimi yer alır.

Azərbaycanın bugünkü siyasi və ictimai mənzərəsi böyük tarixi hadisələrin, mühüm qərarların və genişmiqyaslı quruculuq proseslərinin fonunda formalaşır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə ölkənin qarşısında duran mühüm milli məsələlərin həlli, Azərbaycanın siyasi və iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi, dövlət müstəqilliyinin daha da möhkəmləndirilməsi əsas istiqamətlər sırasında yer alıb. Dövlət başçısının milli maraqları əsas götürən siyasi xətti Azərbaycanın öz mövqeyini qətiyyətlə ifadə edən və gələcəyini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirən ölkə kimi mövqeyinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayıb.

İlham Əliyevin prezidentlik fəaliyyəti dövründə Azərbaycan yalnız paytaxtın deyil, regionların da dəyişən siması ilə diqqət çəkib. Vaxtilə ciddi infrastruktur problemlərinin mövcud olduğu yaşayış məntəqələrində yeni yolların çəkilməsi, elektrik, qaz və su təsərrüfatının yenilənməsi, məktəblərin, səhiyyə müəssisələrinin və sosial obyektlərin tikilməsi insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərən dəyişikliklər yaradıb. Bölgələrin iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi və yeni məşğulluq sahələrinin formalaşdırılması da aparılan siyasətin mühüm istiqamətlərindən olub. Bütün bunlar ölkənin inkişafının yalnız müəyyən ərazilərlə məhdudlaşmamasına, daha geniş coğrafiyanı əhatə etməsinə xidmət edib.

Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının artırılması da Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövrünün mühüm xüsusiyyətlərindəndir. Neft və qaz gəlirlərindən ölkənin uzunmüddətli maraqları naminə istifadə olunması ilə yanaşı, qeyri-neft iqtisadiyyatının genişləndirilməsi, sahibkarlığın təşviqi, kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm, nəqliyyat və logistika sahələrinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Müxtəlif bölgələrdə yaradılan sənaye parkları və istehsal müəssisələri iqtisadi fəallığın genişlənməsinə, yerli istehsalın artmasına və yeni iş imkanlarının yaranmasına xidmət edən layihələr sırasında xüsusi yer tutur.

Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyətinin ən mühüm səhifələrindən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ilə bağlıdır. Uzun illər xalqın ən böyük arzularından biri olan doğma torpaqlara qayıdış gerçəkliyə çevrilib. Azərbaycanın qazandığı tarixi Zəfər xalqın yaddaşında milli qürur, birlik və həmrəylik nümunəsi kimi yaşayır. Dövlət başçısının bu prosesdə nümayiş etdirdiyi siyasi iradə və qətiyyət müasir Azərbaycan tarixinin mühüm hadisələri sırasında qiymətləndirilir. Azərbaycan bayrağının azad edilmiş torpaqlarda dalğalanması bütöv bir xalqın illərlə yaşatdığı ümidin reallaşmasının rəmzinə çevrilib.

Qələbədən sonra qarşıya çıxan əsas vəzifələrdən biri azad edilmiş ərazilərin yenidən həyata qaytarılması olub. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən quruculuq işlərinin miqyası bu torpaqların gələcəyinə verilən əhəmiyyəti göstərir. Şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, yaşayış komplekslərinin salınması, avtomobil və dəmir yollarının çəkilməsi, tunellərin, hava limanlarının, məktəblərin, xəstəxanaların və istehsal sahələrinin yaradılması böyük bir coğrafiyanın yenidən dirçəldilməsinə xidmət edir. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıtması isə aparılan işlərin ən mühüm nəticələrindən biridir. İllərlə həsrətində olduqları torpaqlara qayıdan insanların yeni evlərində həyat qurması Azərbaycanın müasir tarixinin ən təsirli mənzərələrindən birinə çevrilib.

Bu tarixi nailiyyətlərin arxasında şəhidlərin qəhrəmanlığı və qazilərin fədakarlığı dayanır. Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətində şəhid ailələrinə, qazilərə və müharibə iştirakçılarına göstərilən diqqət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması, müalicə və reabilitasiya imkanlarının genişləndirilməsi, məşğulluq məsələlərinin həlli istiqamətində dövlət proqramları həyata keçirilir. Şəhidlərin xatirəsinin uca tutulması və onların ailələrinin qayğılarının diqqətdə saxlanılması dövlətin mənəvi məsuliyyətinin mühüm ifadəsi kimi dəyərləndirilir. Vətən uğrunda sağlamlığını itirmiş qazilərə göstərilən qayğı da onların xidmətlərinə verilən yüksək dəyərin göstəricisidir.

İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan xarici siyasətdə də öz sözünü deyən dövlət mövqeyini möhkəmləndirməyə çalışıb. Enerji layihələri, beynəlxalq nəqliyyat marşrutları, regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri və müxtəlif ölkələrlə qurulan tərəfdaşlıq münasibətləri Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini artırıb. Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun kəsişməsində yerləşən Azərbaycan mühüm nəqliyyat və enerji qovşaqlarından biri kimi çıxış edir. Dövlət başçısının beynəlxalq platformalarda Azərbaycanın milli maraqlarını açıq şəkildə ifadə etməsi ölkənin müstəqil siyasi xəttinin əsas xüsusiyyətlərindən biri kimi diqqət çəkir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyində diqqət çəkən digər istiqamət müasirliyin milli dəyərlərlə uzlaşdırılmasıdır. Azərbaycanın tarixi və mədəni irsinin qorunması, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin gələcək nəsillərə çatdırılması dövlətçilik düşüncəsinin vacib elementləri sırasında yer alır. Ölkənin gələcəyinin savadlı, dünyagörüşlü və Vətəninə bağlı gənclərlə qurulması istiqamətində təhsil, elm, innovasiya və müasir texnologiyalara verilən önəm də bu baxışın tərkib hissəsidir.

Azərbaycan bu gün həm qazandığı tarixi nailiyyətləri qoruyan, həm də qarşıdakı illərin böyük quruculuq hədəflərinə doğru irəliləyən ölkədir. Qarabağda yenidən yanan ev işıqları, doğma yurda qayıdan ailələr, bölgələrdə qurulan yeni müəssisələr, həyata keçirilən sosial layihələr və Azərbaycanın beynəlxalq arenada yüksələn mövqeyi böyük bir dövlətçilik yolunun ayrı-ayrı səhifələrini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi isə bu prosesdə qətiyyət, siyasi iradə, milli maraqlara sədaqət və gələcəyə hesablanmış idarəçilik anlayışı ilə səciyyələndirilir. Məhz bu baxımdan onun fəaliyyəti müasir Azərbaycanın tarixində Qələbə, quruculuq və milli birliyin möhkəmlənməsi ilə yadda qalan mühüm bir dövrün siyasi rəhbərliyi kimi qiymətləndirilir.

Azərbaycanın yaxın tarixində elə hadisələr və qərarlar var ki, onların əhəmiyyəti yalnız yaşandığı dövrlə məhdudlaşmır, bütöv bir xalqın gələcək yoluna təsir göstərir. Prezident İlham Əliyevin dövlət başçısı kimi fəaliyyəti də məhz belə mühüm tarixi proseslərlə müşayiət olunur. Ötən illər ərzində Azərbaycanın qarşısında duran mürəkkəb siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik məsələlərinin həlli, dövlət maraqlarının qorunması, ölkənin imkanlarının genişləndirilməsi və milli məqsədlərin reallaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Bu yolun ən mühüm nəticələrindən biri isə Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etməsi olub.

Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyətində diqqət çəkən əsas xüsusiyyətlərdən biri qarşıya qoyulan məqsədlərin ardıcıllıqla həyata keçirilməsidir. Dövlət idarəçiliyində qəbul edilən qərarlar yalnız mövcud məsələlərin həllinə deyil, gələcək illərin çağırışlarına hazırlığa da hesablanır. İqtisadi imkanların genişləndirilməsi, müasir infrastrukturun yaradılması, regionların potensialından daha səmərəli istifadə olunması və ölkənin enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi bu siyasətin müxtəlif istiqamətlərini təşkil edir. Azərbaycanın bu gün sahib olduğu iqtisadi və siyasi imkanların formalaşmasında uzun illər ərzində görülən ardıcıl işlərin mühüm rolu var.

Azərbaycan xalqının yaddaşında Prezident İlham Əliyevin adı, ilk növbədə, Qarabağ Zəfəri ilə bağlı xüsusi yer tutur. Uzun illər davam edən işğala son qoyulması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi və daha sonra ölkənin bütün ərazisində suverenliyin təmin olunması müasir tariximizin ən mühüm səhifələrindəndir. Bu nəticənin əldə olunmasının arxasında gücləndirilmiş Azərbaycan Ordusu, iqtisadi imkanlar, diplomatik fəaliyyət, milli birlik və dövlət rəhbərliyinin siyasi iradəsi dayanır. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin həmin tarixi dövrdə nümayiş etdirdiyi qətiyyət xalqın dövlət rəhbərliyi ətrafında sıx birliyinin də mühüm ifadəsinə çevrildi.

Qələbədən sonra qarşıya yeni və son dərəcə böyük bir vəzifə qoyuldu – azad edilmiş torpaqlara həyatı qaytarmaq. Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun müxtəlif ərazilərində aparılan quruculuq işlərinin miqyası həmin məqsədin həyata keçirildiyini göstərir. Vaxtilə dağıdılmış şəhər və kəndlər yenidən qurulur, yaşayış kompleksləri salınır, avtomobil yolları, körpülər, tunellər, elektrik infrastrukturu, məktəblər, tibb müəssisələri və digər sosial obyektlər yaradılır. Böyük Qayıdış çərçivəsində insanların öz ata-baba yurdlarına dönməsi isə görülən bütün bu işlərə xüsusi məna qazandırır. İllərlə doğma torpaqlarına qayıdacağı günü gözləyən insanların yenidən Qarabağda yaşaması Azərbaycanın qazandığı tarixi nəticənin ən mühüm təzahürlərindəndir.

Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətində insanların sosial müdafiəsi məsələsi də daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Ölkədə həyata keçirilən sosial layihələr, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi, yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönələn tədbirlər və müxtəlif kateqoriyalardan olan vətəndaşların sosial təminatının gücləndirilməsi bu sahədə görülən işlərin mühüm hissəsini təşkil edir. Paytaxtla yanaşı bölgələrdə həyata keçirilən abadlıq və quruculuq layihələri də insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərən dəyişikliklər yaradır.

Şəhidlərimizin ailələrinə və qazilərimizə göstərilən diqqət isə dövlətin mənəvi məsuliyyətinin mühüm ifadəsidir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən Vətən övladlarının xatirəsinin uca tutulması, onların ailələrinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, qazilərin müalicəsi, reabilitasiyası və sosial təminatı istiqamətində görülən tədbirlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin şəhid ailələri və qazilərlə görüşləri, onların problemlərinə göstərilən diqqət Vətən qarşısında xidmətlərin dövlət səviyyəsində yüksək qiymətləndirilməsinin göstəricisi kimi qəbul edilir. Şəhidlərimizin əziz xatirəsinin yaşadılması isə həm dövlətin, həm də cəmiyyətin ən mühüm mənəvi borclarından biridir.

Azərbaycanın iqtisadi həyatında baş verən dəyişikliklər də ölkənin gələcəyinin yalnız bir sahədən asılı olmaması məqsədinə xidmət edir. Sahibkarlığın genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatı və sənayenin inkişaf etdirilməsi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması, nəqliyyat imkanlarının artırılması və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanlar açır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində görülən işlər ölkənin regional iqtisadi əhəmiyyətini də artırır.

Prezident İlham Əliyevin diplomatik fəaliyyəti Azərbaycanın milli maraqlarının beynəlxalq müstəvidə müdafiə olunması ilə seçilir. Dünyanın müxtəlif siyasi və iqtisadi mərkəzləri ilə münasibətlərin qurulması, beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycanın mövqeyinin ifadə edilməsi və ölkənin təşəbbüskarı olduğu iri enerji-nəqliyyat layihələri Bakının regional proseslərdə rolunu genişləndirib. Azərbaycan öz milli maraqlarından çıxış edən, tərəfdaşları ilə qarşılıqlı faydaya əsaslanan münasibətlər qurmağa çalışan dövlət kimi mövqeyini ortaya qoyur.

Ölkənin bugünkü mənzərəsində quruculuq, yenilənmə və gələcəyə hesablanan böyük layihələr xüsusi yer tutur. Bakıdan ən ucqar bölgələrədək həyata keçirilən infrastruktur işləri, yeni iqtisadi imkanların yaradılması və Qarabağda yüksələn yaşayış məntəqələri Azərbaycanın dəyişən simasını nümayiş etdirir. Bütün bunların mərkəzində isə müstəqilliyin qorunması, dövlətin qüdrətinin artırılması və gələcək nəsillərə daha böyük imkanlara sahib Azərbaycan miras qoyulması məqsədi dayanır.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan bu gün tarixinin qalib və qurucu dövrünü yaşayır. Ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etmiş ölkənin qarşısında indi əldə edilən nailiyyətləri möhkəmləndirmək, azad torpaqlarda həyatı tam bərpa etmək və insanların rifahını daha da yüksəltmək kimi böyük məqsədlər dayanır. Qələbə, quruculuq, milli birlik və gələcəyə inamla müşayiət olunan bu yol Prezident İlham Əliyevin adını müasir Azərbaycan tarixinin mühüm siyasi simalarından biri kimi ön plana çıxarır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasına növbəti səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına (AzTV) verdiyi genişmüsahibə təkcə regionun deyil, ümumilikdə Cənubi Qafqazın yaxın gələcəkdəki iqtisadi, hərbi və geostrateji mənzərəsini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının vurğuladığı əsas tezislər Naxçıvanın blokada çətinliklərini geridə qoyaraq artıq regionun mühüm enerji və nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevrildiyini təsdiqləyir.

Naxçıvanın strateji coğrafi mövqeyi hər zaman onun təhlükəsizlik məsələlərini birinci dərəcəli prioritetə çevirib. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində bildirib ki, muxtar respublikanın hərbi müdafiə qabiliyyəti illər ərzində ardıcıl şəkildə gücləndirilib və bu proses hazırda ən müasir standartlara uyğun davam edir.

Səfər çərçivəsində Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun yeni yaradılmış komando hərbi hissələrinə Döyüş bayraqlarının təqdim olunması Azərbaycan Ordusunun vahid komandanlıq və çevik hərəkət etmə imkanlarının bariz göstəricisidir.

Naxçıvanın enerji təminatı tarixində də yeni era başlayır. Vaxtilə tamamilə xarici təchizatdan və blokada rejimindən asılı olan muxtar respublika, artıq daxili tələbatını 100 faizlik qazlaşdırma və yerli elektrik stansiyaları hesabına tam ödəyir. İndi dominatesiya edən hədəf isə Naxçıvanı böyük enerji ixracatçısına çevirməkdir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur kimi Naxçıvan da "yaşıl enerji zonası" elan edilib. Burada ilk mərhələdə 500 meqavat, növbəti mərhələdə isə 1000 meqavatı (1 QVt) aşacaq Günəş elektrik stansiyalarının tikintisi nəzərdə tutulur. Naxçıvanda istehsal olunacaq "yaşıl enerji"nin Azərbaycanın əsas torpaqlarına və oradan Avropaya ötürülməsi üçün Cəbrayıl rayonunda artıq müasir çevirici yarımstansiya inşa edilib.

Müsahibənin ən mühüm siyasi və iqtisadi hissələrindən birini Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılması perspetivləri təşkil edib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycan öz ərazisində nəzərdə tutulan bütün infrastruktur layihələrini planlaşdırılmış qrafikə uyğun sürətlə icra edir. Zəngəzur dəhlizi yalnız avtomobil və dəmir yolu xəttindən ibarət deyil. Bu dəhliz boyunca elektrik verilişi xətləri, fiber-optik rabitə kabelləri və gələcəkdə ehtiyac olarsa neft-qaz kəmərləri çəkiləcək. Naxçıvanın Culfa dəmir yolu qovşağı vasitəsilə İrana, oradan isə Şimal-Cənub dəhlizi ilə Fars körfəzinə və Pakistana qədər çıxış imkanları genişlənir. Bu, Naxçıvanı Asiya və Avropa arasında mühüm tranzit qovşağına çevirir.

Səfər çərçivəsində Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafına təkan verəcək bir çox mühüm obyektlərin təməli qoyulub və açılışı reallaşıb. Dövlət başçısı muxtar respublikada həyata keçirilən Dövlət Proqramının icrasını yüksək qiymətləndirib. Naxçıvanın yalnız iqtisadi və hərbi deyil, həm də mədəni mərkəz olduğunu vurğulayan Prezident İlham Əliyev, tarixi-memarlıq abidələrinin bərpası məsələsinə xüsusi diqqət ayırıb. Möminə xatun məqbərəsinin önündə dahi memar Əcəmi Naxçıvaninin abidəsinin ucaldılması və ərazidə aparılan abadlıq işləri milli-mənəvi irsimizə verilən yüksək dəyərin təzahürüdür.

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı il tarixində Naxçıvana səfəri və AzTV-yə verdiyi müsahibə bir daha sübut etdi ki, Zəngəzur, Naxçıvan və Qarabağ bölünməz bir iqtisadi və strateji məkandır. Hərbi gücün artırılması, "yaşıl enerji" potensialının reallaşdırılması və Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində atılan qətiyyətli addımlar Naxçıvanın gələcək inkişafını tam təmin edir.

Azərbaycanın qədim və füsunkar diyarı Naxçıvan tarix boyu ölkəmizin siyasi, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm rol oynayıb. Bu qədim diyarın taleyi və inkişafı hər zaman dövlətçilik tariximizin ən mühüm səhifələri ilə sıx bağlı olub. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Naxçıvana xüsusi diqqət və qayğısı, Prezident İlham Əliyevin bu siyasəti yeni dövrün tələblərinə uyğun olaraq ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə davam etdirməsi nəticəsində muxtar respublika yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub.

Naxçıvan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün, milli dövlətçilik iradəsinin və geosiyasi maraqlarının mühüm dayaqlarından biridir. Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana hər bir səfəri dövlət siyasətinin konkret istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi, mühüm layihələrin reallaşdırılması və bölgənin inkişaf perspektivlərinin dəqiqləşdirilməsi baxımından önəmlidir.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasına budəfəki səfəri regionun gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi və strateji əhəmiyyət daşıyır. Səfər çərçivəsində istifadəyə verilən sosial obyektlər və Prezidentin Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində verdiyi mesajlar Naxçıvanın təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm və sosial inkişaf baxımından yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

Cənab Prezidentin Naxçıvana 17-ci səfəri çərçivəsində verdiyi mesajların əsas qayəsini muxtar respublikanın dayanıqlı və hərtərəfli inkişafının təmin olunması təşkil edir. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, Naxçıvanın inkişafı daha geniş coğrafiyanın iqtisadi və nəqliyyat imkanlarına təsir göstərən strateji prosesdir.Naxçıvanın hərtərəfli inkişafı sistemli xarakter daşıyır və müxtəlif istiqamətlərdə atılan addımlar vahid inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir. Naxçıvanın strateji coğrafi mövqeyi onun təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməsini zəruri edir. Cənab Prezidentin də söylədiyi kimi, Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi prioritet istiqamətlərdən biridir: “Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bölgədə söz sahibidir. O cümlədən Naxçıvanda hərbi potensial gündən-günə gücləndirilir və gücləndiriləcək”. Bu mesaj Azərbaycanın Naxçıvanın təhlükəsizliyinə verdiyi strateji əhəmiyyətin göstəricisidir. Müasir hərbi texnika, yeni komando qüvvələri və Əlahiddə Ordunun imkanlarının gücləndirilməsi Naxçıvanın müdafiə qabiliyyətinin davamlı şəkildə artırılmasına xidmət edir.

Naxçıvanın həm də sənaye və enerji mərkəzinə çevrilir ki, burada Sənaye Parkının təməlinin qoyulması regionda istehsal imkanlarının genişləndirilməsi, yeni iş yerlərinin açılması və iqtisadi fəallığın artırılması baxımından mühüm addımdır. Bununla yanaşı, sənaye parkının tərkibində 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyasının inşası nəzərdə tutulur. Naxçıvan həm də Günəş enerjisi potensialının yüksək olması ilə fərqlənir. 600 hektardan artıq ərazidə yüzlərlə meqavat gücündə Günəş elektrik stansiyalarının yaradılması planlaşdırılır. Prezident Naxçıvanda Günəş enerjisi istehsalının gələcəkdə ən azı 500 meqavat, potensial olaraq isə 1000 meqavata çata biləcəyini bəyan etdi. Müstəqilliyin ilk illərində enerjidən əziyyət çəkən Naxçıvan indi enerji ixrac edən mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilir.

Naxçıvanın inkişafına Azərbaycanın uzunmüddətli geosiyasi və geoiqtisadi strategiyasının mühüm tərkib hissəsi kimi yanaşılır. Qarşıdakı dövrdə Naxçıvanın həm ölkə daxilində, həm də bütövlükdə regionda rolu əhəmiyyətli dərəcədə artacaq. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi uzun illər müəyyən məhdudiyyətlər yaratsa da, bu gün həmin mövqe böyük strateji üstünlüyə çevrilməkdədir.