Mehdiabad qəsəbə 1 nömrəli tam orta məktəbinin direktoru Pənah Babayev – Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində 1993-cü ilin 3 oktyabr tarixi mühüm əhəmiyyətli, eyni zamanda  bütöv bir millətin yenidən doğulduğu və dövlətimizin uçurumun kənarından qayıtdığı dönüş nöqtəsidir. Həmin dövrdə müstəqilliyini yenicə qazanmış ölkəmiz daxili çəkişmələr, siyasi böhran və anarxiya səbəbindən tamamilə idarəolunmaz vəziyyətə düşmüşdü. Bir tərəfdən torpaqlarımızın işğalı, digər tərəfdən isə ölkə daxilində baş qaldıran separatizm cəhdləri Azərbaycanı müstəqil bir dövlət kimi yer üzündən silinmək və parçalanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qoymuşdu. Xalq tam bir ümidsizlik və çarəsizlik içində gələcəyini itirmək qorxusu yaşayırdı.

Belə bir ağır və kritik məqamda xalqın böyük etimadı və təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev ilk növbədə ölkəni bürüyən daxili münaqişələri və vətəndaş müharibəsi təhlükəsini dərhal aradan qaldırdı. 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkilərində xalqın mütləq əksəriyyətinin səsini qazanaraq dövlət başçısı seçilən dahi rəhbər, ölkənin milli varlığını və dövlətçilik institutlarını tamamilə məhv olmaqdan xilas etdi. Bu qayıdışla respublikada hüququn aliliyi, siyasi sabitlik və cəmiyyətdə təhlükəsizlik mühiti yenidən bərpa olundu.

Ulu Öndərin uzaqgörən siyasəti sayəsində cəbhədə atəşkəs əldə edildi, nizami ordunun qurulmasına başlanıldı və iqtisadiyyatı dirçəldən irimiqyaslı qlobal layihələrin təməli qoyuldu. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dühası Azərbaycanı parçalanmaqdan və müstəqilliyini itirməkdən qoruyaraq, onu gələcəkdə qazanılacaq böyük tarixi zəfərlərə aparan möhkəm və sarsılmaz bir dövlətə çevirdi.

Ulu Öndərin əsasını qoyduğu bu xilaskar və müdrik siyasi kurs sonrakı illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab  İlham Əliyev tərəfindən böyük qətiyyətlə davam etdirildi. Ölkə rəhbərinin uzaqgörən daxili və xarici siyasəti sayəsində Azərbaycan həm iqtisadi, həm də hərbi cəhətdən regionun ən qüdrətli dövlətinə çevrildi. Həyata keçirilən güclü ordu quruculuğu və sarsılmaz xalq-iqtidar birliyi dövlətimizin qarşısında yeni üfüqlər açdı. Nəticədə Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında rəşadətli Azərbaycan Ordusu 30 illik torpaq həsrətinə son qoyaraq tarixi ədaləti bərpa etdi. Şanlı Qarabağ zəfəri və bütün ərazilərimizdə suverenliyimizin tam təmin olunması dahi Heydər Əliyev ideyalarının ən böyük təntənəsi oldu. Bu gün işğaldan azad edilmiş yurd yerlərimizdə aparılan nəhəng quruculuq və bərpa işləri ölkəmizin iqtisadi gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirir. Müasir Azərbaycan artıq beynəlxalq arenada söz sahibi olan, qlobal layihələrə yön verən nüfuzlu bir dövlətdir. Ölkədə qorunub saxlanılan daxili sabitlik və əmin-amanlıq mühiti vətəndaşlarımızın rifahına və təhlükəsizliyinə xidmət edir.

Şəmkir Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi və direktor əvəzi Elçin Əliyev - Azərbaycan tarixində elə günlər var ki, xalqın taleyini müəyyənləşdirir, dövlətçiliyin gələcək inkişaf yolunu göstərir. 1993-cü il oktyabrın 3-ü belə günlərdəndir. Həmin gün Ümummilli Lider Heydər Əliyev xalqın böyük əksəriyyətinin səsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu seçim təkcə bir şəxsin siyasi taleyi deyildi, müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkənin xilas yolunu da müəyyənləşdirirdi.

1993-cü ilin əvvəlində Azərbaycan çətin vəziyyətdə idi. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın xeyli hissəsi işğal altına düşmüşdü, yüz minlərlə soydaşımız məcburi köçkün həyatı yaşayırdı. Ölkədə siyasi qeyri-sabitlik dərinləşmiş, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi yaranmışdı. Belə bir məqamda xalq öz inamını dövlət idarəçiliyində sınanmış təcrübəli liderə bağladı. Heydər Əliyev 1993-cü ilin iyununda xalqın israrlı tələbi ilə Bakıya gəldi və iyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçildi. Həmin gün sonralar Milli Qurtuluş Günü kimi qeyd olunmağa başladı.

Heydər Əliyevin həyat yolu Vətənə xidmətin bütöv bir məktəbidir. 1969-cu ildən 1982-ci ilə qədər Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrdə respublikanın iqtisadiyyatı, elmi, mədəniyyəti və təhsili sürətlə inkişaf etdi. 1990-cı il yanvarın 20-də Bakıda baş verən faciədən sonra xalqın yanında olduğunu açıq bəyan etdi, sonrakı illərdə isə Naxçıvanda ağır blokada şəraitində muxtar respublikanın sabitliyini qorudu. Hər çətin anda Vətənin yanında olmaq onun həyat prinsipi idi.

1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkisində xalqın böyük əksəriyyəti onun namizədliyinə səs verdi. Bu, cəmiyyətin sabitliyə, nizam-intizama və dövlətçiliyin qorunmasına olan ehtiyacının ifadəsi idi. Prezident seçildikdən sonra qısa müddətdə ölkədə ictimai-siyasi sabitlik bərqərar oldu, 1994-cü ilin mayında atəşkəs əldə edildi. Həmin ilin sentyabrında imzalanan "Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın neft strategiyasının əsasını qoydu, 1995-ci il noyabrın 12-də qəbul edilən ilk müstəqil Konstitusiya isə hüquqi dövlət quruculuğunun təməl sənədinə çevrildi.

3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının öz taleyinə sahib çıxdığı gündür. Bu tarix bizə göstərir ki, dövlətin ən ağır məqamlarında xalqın iradəsi, lider məsuliyyəti və birlik müstəqilliyi qoruyub saxlamağın əsas şərtidir. Heydər Əliyev Vətənə sədaqəti sözdə deyil, əməldə nümayiş etdirdi. O, şəxsi rahatlığını, siyasi hesablarını deyil, xalqın və dövlətin mənafeyini birinci yerə qoydu. Məhz buna görə də onun fəaliyyəti bu gün də vətəndaşlıq mövqeyinin, məsuliyyətin və dövlətçilik təfəkkürünün nümunəsi kimi qəbul edilir.

Ulu öndərin əsasını qoyduğu siyasi kurs sonrakı illərdə uğurla davam etdirilərək Azərbaycanın iqtisadi, siyasi və hərbi gücünün artmasına, ölkənin beynəlxalq aləmdə nüfuz qazanmasına gətirib çıxardı. Bu gün müstəqil Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətlərin təməlində 1993-cü ildə xalqın etdiyi tarixi seçim dayanır. Bu seçim həm də göstərdi ki, xalq düzgün lideri tanıyanda və ona etibar edəndə ən çətin böhranları belə aşmaq mümkündür.

Gənc nəsil üçün bu tarixin əhəmiyyəti xüsusilə böyükdür. Heydər Əliyev irsi bizə öyrədir ki, Vətənə sədaqət təhsildə, əməkdə, ədalətli mövqedə, milli dəyərlərə bağlılıqda və dövlətə məsuliyyətlə xidmətdə təzahür edir. Hər bir vətəndaşın öz işini vicdanla yerinə yetirməsi, doğma torpağa, dilə, tarixə və mədəniyyətə sahib çıxması ulu öndərin arzuladığı güclü Azərbaycanın davamlı təməlidir. Onun ideyalarını yaşatmaq, gələcək nəsillərə çatdırmaq və müstəqil dövlətimizin qüdrətini daha da artırmaq bizim ortaq borcumuzdur.

Oktyabrın 3-ü xalqın öz seçiminə, liderinə və dövlətinə inamının simvolu kimi hər zaman xatırlanacaq. Bu gün də həmin tarixi xatırlayarkən biz yalnız keçmişə baş əymirik, həm də gələcəyə məsuliyyətlə baxırıq: Vətənə sədaqətlə xidmət etmək, birliyi qorumaq və Azərbaycanın rifahı naminə çalışmaq hər birimizin vətəndaşlıq borcudur.

Mərkəzi Aran Regional Enerji Təchizatı və Satışı İdarəsinin Bərdə Elektrik Şəbəkəsinin rəisi Ələddin Muradov - 1993-cü ilin 3 oktyabrı Azərbaycanın müasir dövlətçilik salnaməsində xalqımızın tarixi taleyini, suverenliyini və gələcək varlığını müəyyənləşdirən taleyüklü dönüş nöqtəsidir. XX əsrin sonlarında müstəqilliyini bərpa edən ölkəmizin üzləşdiyi dərin siyasi, iqtisadi, hərbi böhran, daxili xaos və vətəndaş müharibəsi təhlükəsi Azərbaycanı dünyanın siyasi xəritəsindən silinmək həddinə gətirmişdi. Hakimiyyətdə olan siyasi səriştəsizlik, ordu quruculuğundakı pərakəndəlik və iqtisadi tənəzzül ölkəni parçalanma fəlakəti ilə üz-üzə qoymuşdu. Belə bir tarixi sınaq anında xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin oktyabrın 3-də keçirilən ümumxalq səsverməsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkəni fəlakətdən xilas edən yeganə müdrik və alternativsiz çıxış yolu oldu. Bu tarixi seçim bütöv bir ömrü Azərbaycanın inkişafına, xalqının rifahına həsr etmiş dahi dövlət xadiminin Liderlik fenomenini bir daha təsdiqlədi və milli dövlətçilik siyasətimizin sarsılmaz təməllərini müəyyən etdi.

​Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi idarəetmə fəlsəfəsi uzaqgörən planlama, dərin strateji təhlil və milli maraqların hər şeydən üstün tutulması prinsipinə əsaslanırdı. Dahi Rəhbər ilk gündən ölkənin gələcək inkişaf strategiyasını dəqiqliklə müəyyənləşdirərək, dəyişməz siyasi kursun əsasını qoydu. 1994-cü ildə imzalanan "Əsrin müqaviləsi" ilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin təməli qoyuldu, ardınca 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilən ilk milli Konstitusiya ölkənin demokratik quruluşunu, hüquqi bazasını və uzunmüddətli inkişaf modelini hüquqi müstəvidə təsbit etdi. Ulu Öndər yaxşı bilirdi ki, dayanıqlı dövlət yalnız insan hüquq və azadlıqlarının, qanunun aliliyinin təmin olunduğu cəmiyyətdə mümkündür. Ulu Öndərin BMT-nin Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 50 illiyinə həsr olunmuş təntənəli mərasimdə vurğuladığı kimi: "Biz Azərbaycanda demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət qururuq. Bu üç söz bizim dövlət quruculuğumuzun əsas mənasını, məzmununu, əsas prinsiplərini təşkil edir. Bu sözlərin üçü də - demokratiya da, hüquq da, dünyəvilik də insan haqlarından irəliyə gələn sözlərdir. Beləliklə, biz müstəqil Azərbaycanda öz strateji yolumuzu artıq müəyyən etmişik və bu yolla gedirik." Bu strateji xətt sübut etdi ki, demokratiya Azərbaycan xalqı üçün kənardan diktə olunan dəyər deyil, məhz öz milli iradəsinin və tarixi seçiminin təbii təzahürüdür.

​Heydər Əliyev şəxsiyyətinin miqyası yalnız ölkə hüdudları ilə məhdudlaşmırdı. O, beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələrini sürətlə inkişaf etdirərək Azərbaycanı qlobal siyasətin etibarlı, rəqabətqabiliyyətli və söz sahibi olan tərəfdaşına çevirdi. ATƏT-in İstanbul zirvə görüşü və digər beynəlxalq kürsülərdə bəyan edildiyi kimi, Azərbaycan dünyəvi dövlət olaraq öz köklü milli ənənələri ilə yanaşı, ümumbəşəri dəyərlərə də sadiqliyini nümayiş etdirdi. Bu, milli-mənəvi dəyərlərlə müasir dövlətçilik prinsiplərinin harmonik sintezini yaradan bənzərsiz bir idarəetmə məktəbi idi. Həmin məktəbin ana xəttini isə dövlət atributlarına — bayrağımıza, himnimizə, gerbimizə sonsuz sevgi, vətənpərvərlik və vətəndaşlıq məsuliyyəti təşkil edirdi. Müstəqil dövlətin təməl prinsipi ondan ibarətdir ki, qanunun aliliyini, insanların hüquq bərabərliyini təmin etmək dövlətin əsas vəzifəsi olduğu kimi, hər bir vətəndaşın da borcu öz fəaliyyətini qanun çərçivəsində qurmaq və dövlətçilik maraqlarına sədaqətlə xidmət etməkdir.

​Bu gün qürurla qeyd edirik ki, Ulu Öndərin zərgər dəqiqliyi ilə müəyyən etdiyi strateji xətt onun layiqli siyasi varisi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev tərəfindən böyük uzaqgörənliklə və qətiyyətlə davam etdirilir. 1993-cü ilin 3 oktyabrında qoyulmuş o möhkəm sarsılmaz təməl 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Tarixi Qələbənin, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpa olunmasının əsas zəmininə çevrildi. Heydər Əliyevin böyük arzusu olan azad Qarabağ  bu gün Müzəffər Liderimizin rəhbərliyi ilə yenidən dirçəlir, regionun çiçəklənən diyarına çevrilir. 3 Oktyabr seçimi xalqımızın gələcəyinə verilmiş ən müdrik qərardır və bu qərarın işığında Azərbaycan əbədi olaraq azad, qüdrətli və zəfər dolu yolla irəliləməkdə davam edəcəkdir.

Azərbaycan dövlətinin və xalqının taleyində olduqca mühüm siyasi hadisələrdən biri, müasir dövlətçilik tariximizin dönüş nöqtələrindən hesab edilən - 1993-cü ilin oktyabrın 3-də ölkəmizdə keçirilən prezident seçkilərində ulu öndər, müasir və müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu və banisi, dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin xalqımızın böyük əksəriyyətinin etimadını qazanaraq prezident seçilməsindən 33 il ötür. Ümummilli lider Heydər Əliyevin xalqımızın yüksək inam və etimadını qazanaraq xalqımızın mütləq əksəriyyətinin 98.84 faiz səsilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsindən sonra dövlətimizin və xalqımızın inkişafının, ölkəmizdə ictimai-siyasi sabitliyin bərqərar olunmasının, müxtəlif sahələri əhatə edən mühüm dövlət islahatlarının həyata keçirilməsinin əsası qoyuldu. Vətənimizin üzərindəki qara buludular çəkilməyə başladı, daxili hərc-mərclik, qarşıdurma, xaos aradan qaldırıldı.

Xalqımız bu tarixi heç bir zaman unutmamalı və gələcək nəsillərimizə çatdırılmalıdır. Çünki bütün gənclərimiz və gələcək nəsil bilməlidir ki, dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin dövlətçiliyimizin möhkəmləndirilməsi və xalqımız qarşısındakı xidmətləri müqayisəolunmaz dərəcədədir. Ümummilli lider Heydər Əliyevin 3 oktyabr 1993-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ilə müstəqil Azərbaycanın hüquqi və siyasi-iqtisadi suverenliyinin təmin olunması prosesi əsaslı şəkildə sürətləndi. Ölkəmizin və xalqımızın ən ağrılı, acılı anında ulu öndər Heydər Əliyev xilaskarlıq missiyasını öz üzərinə götürdü və yerinə yetirdi. O zamankı siyasi hakimiyyətin dövründə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə idi. 1991-1993-cü illər, ulu öndərin siyasi hakimiyyətə qayıdışına qədərki dövr ölkəmizin tarixində özbaşınalıq, anarxiya dövr kimi xarakterizə olunur. Tarixi torpaqlarımızın ermənilər tərəfindən işğal edilməsi, bir milyona yaxın soydaşımızın öz yurd-yuvasından qaçqın və məcburi köçkün, didərgin salınması o vaxtkı siyasi hakimiyyətin yarıtmaz fəaliyyətinin və siyasi ambisiyalarının ağır nəticəsi idi. Ölkəmiz daha böyük fəlakətlərə yuvarlanmaq təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya idi. Belə bir zamanda xalqı öz arxasınca apara və düşdüyü vəziyyətdən çıxara biləcək siyasi liderə ehtiyac var idi. Sözsüz ki, bu şəxsiyyət ulu öndər Heydər Əliyev idi və sonradan tarixi proseslər göstərdi ki, uzaqgörən xalqımız yanılmayıb və ulu öndərin prezident seçilməsi ilə Azərbaycan bütün çətinliklərini arxada qoydu, yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyaraq öz taleyini özü həll etməyə başladı.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin siyasi idarəetməsi, müdirk və uzaqgörən siyasəti Azərbaycanın inkişafını təmin etməklə yanaşı, gələcək hədəflərinə doğru inamla addımlamasına əsaslı zəmin yaratdı. Bu gün ulu öndərin siyasi kursunu layiqincə yerinə yetirən dövlət başçısı cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanımız inkişaf yolunda daha da inamla addımlayır. Məhz ulu öndərin vəsiyyətini yerinə yetirərək 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığımız tarixi zəfərimiz və torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi, ərazi bütövlüyümüzün bərpa edilməsi, əsası ümummillli lider tərəfindən qoyulan siyasətin nəticəsi idi. Bu gün dövlət başçısı, müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ordumuz və xalqımız qalibdir və bu qələbələrimiz davamlı olacaq.

Binəqədi Bələdiyyəsinin sədrinin müavini Qüdrəddin Verdixanov - 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilmiş prezident seçkiləri xalqımızın yaddaşında silinməz iz buraxıb. Müstəqilliyimizin xilaskarı, Ulu Öndər Heydər Əliyev böyük səs çoxluğu ilə Prezident seçildi. Məhz bu seçkilər ölkəmizin  gələcək müqəddəratını həll etdi. Bu seçkilər xalqımız üçün mühüm tarixi hadisə, müstəqil Azərbaycan dövləti üçün isə qurtuluşa gedən yolun ilk pilləsi idi. 33 il  əvvəl xalq həmin seçimi ilə bugünkü qüdrətli, dünyada sayılıb-seçilən, mövqeyi gündən-günə möhkəmlənən, beynəlxalq aləmdə əməkdaşlığı genişlənən və strateji tərəfdaşlarının sayı durmadan artan müstəqil Azərbaycan dövlətinin təməli qoyuldu. Bu seçkilər, həmçinin Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə əməkdaşlığı üçün yol açdı.

Müstəqilliyimizin ilk illərində Azərbaycanın yaşadığı durum hər kəsin yaddaşındadır. Həmin illərdə Azərbaycana rəhbərlik edənlərin səriştəsizliyi, idarəçilik qabiliyyətinin yoxluğu ucbatından Azərbaycan müstəqilliyini itirmək, bir dövlət olaraq dünyanın siyasi xəritəsindən silinmək təhlükəsini yaşadı. Azərbaycanın bu gününü müstəqilliyinin bərpasının ilk illəri ilə müqayisə etdikdə  müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu, Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Müstəqilliyin əldə olunması nə qədər çətindirsə, onun saxlanılması, daimi, əbədi olması bundan da çətindir” tezisinin reallıqda öz əksini tapdığını görürük.

1993-cü ilin iyun ayında  xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyevin düşünülmüş və məqsədyönlü siyasəti nəticəsində Azərbaycan  xaosdan, anarxiyadan, özbaşınalıqlardan, iqtisadi böhrandan xilas oldu. Azərbaycan qısa müddətdə sabitlik diyarına çevrildi. Ümummilli Lider  daim bu arzu ilə yaşayırdı ki, Azərbaycan dünyaya Günəş kimi doğsun. Məhz gələcəyə hesablanmış siyasət nəticəsində Azərbaycan müstəqil dövlət olaraq beynəlxalq aləmdə yeri və rolunu möhkəmləndirdi, ikitərəfli və çoxtərəfli çərçivələrdə əlaqələri inkişaf etdirməklə dünya birliyinin layiqli üzvünə çevrildi.  Azərbaycan Ümummilli Liderin arzuladığı Azərbaycan oldu. Günəş kimi parladı, davamlı uğurları ilə dünyanın diqqətində oldu. Ölkəmizin iqtisadi və siyasi müstəqilliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan “Əsrin müqaviləsi” imzalandı. Ölkəmizin  bu gününə və gələcəyinə inam artdı. Azərbaycan yeni dostlar, tərəfdaşlar qazandı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin milli neft strategiyasının uğurla reallaşdırılması nəticəsində xalqımız öz təbii sərvətlərinin əsl  sahibinə çevrildi və qısa müddətdə ölkəmizin inkişafına güclü təkan verən resurslar əldə edildi.  Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul olunması və bütün sferaları əhatə edən köklü islahatların həyata keçirilməsi, demokratik, hüquqi dövlət quruculuğu, nizami ordunun yaradılması Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı qarşısında müstəsna xidmətləridir. Xalqımızı vahid amal ətrafında birləşdirən azərbaycançılıq ideologiyasının formalaşdırılması, ana dilinin dövlət qayğısı ilə əhatə olunması, ictimai-siyasi, elmi və mədəni fikir tariximizin əlamətdar hadisələrinin müntəzəm qeyd edilməsi ənənəsinin yaradılması, Azərbaycanın çoxəsrlik mənəvi-mədəni irsə sahib qədim diyar və sivilizasiyaların qovşağında yerləşən tolerantlıq məkanı kimi geniş şöhrət qazanması Ümummilli Liderin mükəmməl quruculuq proqramının tərkib hissələri olmuşdur. Təbii ki, atılan hər bir addımın əsasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin  torpaq, Vətən sevgisi. Xalqına bağlılığı dayandı. “Mən fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam” çağırışı bütün dövrlərdə aktuallığını qoruyaraq harada yaşamasından asılı olmayaraq bütün dünya azərbaycanlılarının həyat amalına çevrilib.  Aforizmə çevrilən “Heydər Əliyevin adı çəkiləndə Azərbaycan, Azərbaycan deyiləndə Heydər Əliyev düşünülür” fikri də reallıqlara əsaslanır. Ulu Öndər bildirmişdir ki, nə qədər ki, Azərbaycan var, mən də varam. Mən isə Azərbaycanda əbədi olacağam!

Tarixi paralellər fonunda Ümummilli Liderin hakimiyyətinin hər iki dövrü Azərbaycan dövlətinə, xalqına xidmətlə səciyyələnir. Əbəs yerə deyilmir ki, dövlət o zaman güclü, qüdrətli olur ki, onun güclü, xalqını düşünən Lideri var. Azərbaycan tarixində, xalqın yaddaşında Ulu Öndər Heydər Əliyev müstəqil müasir dövlətin simvolu kimi qalmış və qalacaq. Dahi şəxsiyyət bu çağırışı etmişdir ki, hər birimizin müqəddəs borcu müstəqil dövlətimizin qədrini bilmək, onu qorumaq, inkişaf etdirmək dünyanın inkişaf etmiş ölkələri səviyyəsinə qaldırmaqdan ibarətdir.

“Bərdə-Çörək” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Məhərrəm Şəfiyev - 1993-cü il oktyabr ayının 3-də keçirilən prezident seçkiləri Azərbaycan xalqı üçün mühüm tarixi hadisə idi. Xalq böyük səs çoxluğu ilə öz seçimini etdi və Ulu Öndər Heydər Əliyev Prezident seçildi. Həmin taleyüklü seçimlə bugünkü qüdrətli Azərbaycan dövlətinin təməli qoyuldu. Ümummilli Liderin Prezident seçilməsindən sonra ölkəmizin həyatında yeni mərhələ başladı. Müstəqil Azərbaycanın hüquqi və siyasi-iqtisadi suverenliyinin təmin olunması prosesi əsaslı şəkildə sürətləndi.  Ümummilli Lider ilk növbədə, ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin bərpası istiqamətində gərgin iş aparmış, qeyri-qanuni silahlı dəstələr zərərsizləşdirilmiş, respublikamızın sosial-iqtisadi yüksəlişinə yol açan ən mühüm amil kimi cəmiyyətdə ictimai-siyasi sabitlik bərqərar edilmişdir. Dövlət çevrilişlərinin qarşısı alınmış, Azərbaycan vətəndaş müharibəsi təhlükəsindən xilas olmuşdur. Müstəqil dövlətimizin ərazi bütövlüyünün bərpası və Ermənistan silahlı qüvvələrinin hücumlarının qarşısının alınması, ölkənin müstəqilliyinin qorunub saxlanması üçün ordu quruculuğu istiqamətində kompleks tədbirlər həyata keçirilmişdir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəllifi olduğu azərbaycançılıq ideologiyası təkcə bu dövlətin ərazisində yaşayan şəxsləri yox, eyni zamanda, bütün dünyada məskunlaşan azərbaycanlıları əhatə edən, dünya azərbaycanlılarını vahid ideologiya ətrafında birləşdirən milli məfkurəyə çevrildi. Milli ruhun yüksəlməsi, milli özünüdərkin inkişafı və xalqın tarixi yaddaşının özünə qaytarılması kimi fundamental prinsip və vəzifələrə xidmət edən azərbaycançılıq məfkurəsi dövlətin qüdrətinin artırılmasında real siyasi amilə çevrilmişdir. Ümummilli Lider bildirmişdir: “Azərbaycan dövlətinin milli ideologiyasının özəyini, əsasını təşkil edən azərbaycançılıqdır. Dövlətçilik, milli-mənəvi dəyərlər, ümumbəşəri dəyərlər - bunlar hamısı azərbaycançılıq anlayışının tərkib hissələridir”.

Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın müasir simasının, xalqımızın zəngin dəyərlərinin tanıdılması və ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemində layiqli mövqe qazanmasında müstəsna rol oynamışdır. Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həlli Ulu Öndərin qarşıya qoyduğu başlıca vəzifə olmuş, ölkəmizin bütün resursları, xalqımızın potensialı tarixi ədalətin bərpası üçün səfərbər edilmişdir. Ulu Öndərin şah əsəri olan güclü Azərbaycan dövləti öz suverenliyini, müstəqilliyini qorumağa qadir olduğunu 44 günlük Vətən müharibəsində şanlı Zəfər qazanmaqla sübuta yetirmişdir.

Dövlətçilik salnaməmizdə silinməz izlər qoymuş, azərbaycanlı olması ilə ömür boyu fəxr etmiş, milli qürur və iftixar mənbəyimiz olan Heydər Əliyev bütün dünyada Azərbaycanın rəmzi kimi qəbul edilir. Müstəqil Azərbaycan Ulu Öndərin indiki və gələcək nəsillərə əmanəti, onun zəngin və çoxşaxəli irsi isə xalqımızın milli sərvətidir. Bu müqəddəs mirası qoruyub saxlamaq hər bir azərbaycanlının şərəfli vəzifəsidir.

Azərbaycan Heydər Əliyev siyasəti ilə irəliləyir və yaşayır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursu dövlət müstəqilliyimizin qorunub saxlanılması və möhkəmləndirilməsi, Azərbaycanın beynəlxalq imicinin yüksəldilməsi, habelə sosial-iqtisadi tərəqqiyə nail olması kimi taleyüklü məsələlərdə uğurla sınaqdan çıxmışdır. Ölkəmiz özünün ən qürurlu dövrünü yaşayır. Torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin  bərpası, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun dirçəlməsi, söydaşlarımızın dogma yurd-yuvalarına mərhələli şəkildə qayıdışı  uğurlu siyasətin məntiqi nəticələridir. 1993-cü ildən başlanan Heydər Əliyev yolu Azərbaycana biri-birindən möhtəşəm uğurlar qazandırır.

Bu gün  möhkəm təmələ əsaslanan son 23 ilin möhtəşəm, zəfər dolu  uğurlarından danışırıq. Ümummilli Lider 1 oktyabr 2003-cü il tarixli  müraciəti ilə Azərbaycanın bugünkü inkişafının əsasını qoydu. Cənab İlham Əliyev 23 ildə hər bir vədini reallığa çevirmək üçün səylər göstərdi, mühüm addımlar atdı. Dövlətimizin başçısının irəli sürdüyü və həyata keçirdiyi davamlı inkişaf konsepsiyası dövlətimizin və xalqımızın tərəqqisinə, onun parlaq gələcəyinə hesablanıb. Fəaliyyəti ilə həm Prezident, həm də Ümummilli Liderin yaradıcısı olduğu Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri kimi Azərbaycanın dayanıqlı inkişafını təmin edir. Azərbaycanın hər bir uğurunda Yeni Azərbaycan Partiyasının öz payı, rolu vardır. Prezident İlham Əliyev Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müqəddəs ideyalarını daha da inkişaf etdirərək uğurlu daxili və xarici siyasət həyata keçirir. Ölkəmizin iqtisadi və siyasi müstəqilliyinin təmin edilməsi istiqamətində atılan addımlar davamlılığı ilə diqqətdədir. 23 ilin uğurlarının zirvəsində tarixi Zəfərimiz, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpası dayanır.

Ötən illərin reallıqları fonunda bu mühüm məqam bir daha öz təsdiqini tapdı ki, liderlik fenomeni milli dövlətin formalaşmasında və inkişafında həlledici rola malikdir. Lider, həmçinin mənəvi birliyi təmin edən, cəmiyyətdə müəyyən əhval-ruhiyyənin, ideya və dəyərlər sisteminin formalaşmasına təsir göstərən mühüm qüvvədir. Məhz bu keyfiyyətlərin sayəsində ölkəmizdə siyasi sabitlik təmin olunub, bugünkü və gələcək inkişaf üçün möhkəm təməl formalaşıb. Azərbaycan bundan sonra da dayanıqlı inkişafı, zəfərləri ilə dünyanın  diqqətində olacaq.

Suraxanı rayonunun Mənzil-Kommunal Təsərrüfat Birliyinin Qaraj müdiri Elşad Abdullayev - 27 Sentyabr – Anım Günü Azərbaycan xalqının milli yaddaşında xüsusi yer tutan, şəhidlərimizin əziz xatirəsinin dərin ehtiramla yad edildiyi müqəddəs gündür. Bu tarix, eyni zamanda, Azərbaycan xalqının uzun illər ərzində pozulmuş hüquqlarının bərpası, ərazi bütövlüyümüzün təmin olunması və tarixi ədalətin bərqərar edilməsi yolunda keçdiyi mürəkkəb və şərəfli mübarizə yolunun başlanğıcını simvolizə edir. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm hərbi-siyasi hadisələrindən biri kimi xalqımızın milli iradəsinin, dövlətimizin gücünün və Azərbaycan Ordusunun yüksək döyüş qabiliyyətinin nümayişinə çevrildi. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində ərazilərimizin işğaldan azad olunması ilə yanaşı, beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinin – dövlətlərin ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası istiqamətində mühüm nəticə əldə edildi.

Lakin bu Zəfərin arxasında yalnız 44 günlük hərbi əməliyyatlar deyil, onilliklər ərzində davam edən mürəkkəb tarixi və siyasi proses dayanırdı. Azərbaycan torpaqlarının işğalı ilə nəticələnmiş Birinci Qarabağ müharibəsi, yüz minlərlə soydaşımızın doğma yurdlarından didərgin salınması, yaşayış məntəqələrinin dağıdılması və dinc əhaliyə qarşı törədilən ağır cinayətlər xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxıb. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində ərazilərimizin mühüm hissəsi uzun illər işğal altında saxlanıldı. Beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilmiş sənədlər də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təsdiqləyirdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxarılması tələb edilirdi. Lakin uzun illər ərzində bu qətnamələrin icrasının təmin olunmaması münaqişənin həllini uzatdı və regionda davamlı sülhün formalaşmasına imkan vermədi. Azərbaycan isə bütün bu dövr ərzində münaqişənin sülh və danışıqlar yolu ilə həllinə sadiq qaldı. ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində aparılan danışıqların uzun illər davam etməsinə baxmayaraq, real nəticə əldə olunmadı. Nəticədə işğal faktı aradan qaldırılmadı, yüz minlərlə məcburi köçkünün öz doğma yurdlarına qayıtmaq hüququ təmin edilmədi. Azərbaycan xalqının səbir və dözümü də sonsuz deyildi. 2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin iyulunda Tovuz istiqamətində baş verən hadisələr Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək əzmində olduğunu bir daha göstərdi. Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin təxribatçı addımları və yeni ərazilərin işğalı ilə bağlı səsləndirdiyi iddialar isə vəziyyəti daha da gərginləşdirirdi. Belə bir şəraitdə 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə genişmiqyaslı hücumu yeni müharibənin başlanmasına səbəb oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əks-hücum əməliyyatına başladı. 44 gün ərzində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı şəhərləri və çoxsaylı yaşayış məntəqələri, Hadrut qəsəbəsi, strateji yüksəkliklər, ən əsası isə Şuşa şəhəri azad edildi. Şuşanın azad olunması Vətən müharibəsinin hərbi-siyasi baxımdan həlledici məqamlarından biri oldu. Azərbaycan Ordusunun döyüş meydanında əldə etdiyi uğurlar siyasi müstəvidə də nəticəsini verdi. 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanat əsasında Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması təmin edildi. 2022-ci ilin avqustunda isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Beləliklə, 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün böyük hissəsinin hərbi yolla bərpasını təmin etməklə yanaşı, sonrakı mərhələdə ölkəmizin suverenliyinin tam bərpasına aparan yeni siyasi reallıqlar yaratdı. Bu Zəfərin əsasını isə ilk növbədə Azərbaycan əsgərinin və zabitinin qəhrəmanlığı təşkil edirdi. Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun şəxsi heyəti misilsiz şücaət, peşəkarlıq və fədakarlıq nümayiş etdirdi. Döyüş meydanında canından keçən şəhidlərimiz, yaralanaraq sağlamlığını itirən qazilərimiz və arxa cəbhədə ordumuza mənəvi və maddi dəstək göstərən milyonlarla vətəndaşımız bu Zəfərin ayrılmaz parçasıdır.

Prezident cənab İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi: “Bu Qələbəni bizə bəxş edən qəhrəman əsgər və zabitlərimiz bizim qürur mənbəyimizdir. Onların qəhrəmanlığı, onların şücaəti, fədakarlığı artıq dastana çevrilib.” Bu fikirlər Anım Gününün mahiyyətini də dəqiq ifadə edir. Çünki Anım Günü yalnız keçmişi xatırlamaq deyil. Bu gün həm də şəhidlərimizin qarşısında dövlət və cəmiyyət olaraq daşıdığımız mənəvi məsuliyyətin ifadəsidir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 2 dekabr tarixli Sərəncamı ilə hər il sentyabrın 27-nin Azərbaycan Respublikasında Anım Günü kimi qeyd olunması məhz bu məqsədə xidmət edir. Hər il saat 12:00-da ölkə ərazisində bir dəqiqəlik sükutla şəhidlərimizin yad edilməsi onların əziz xatirəsinin dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsinin ifadəsidir. Anım Gününün mühüm xüsusiyyətlərindən biri də onun Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində həyatını itirmiş bütün şəhidlərimizi əhatə edən ümummilli yaddaş gününə çevrilməsidir. Çünki bugünkü Zəfər bir gündə yaranmayıb. Bu Zəfərin təməlində Birinci Qarabağ müharibəsində, sonrakı dövrdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda gedən döyüşlərdə və Vətən müharibəsində canlarını fəda edən şəhidlərimizin qanı dayanır. Azərbaycan dövləti şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi ilə yanaşı, şəhid ailələrinin və qazilərin sosial müdafiəsini də dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edib. Şəhid ailələrinin sosial təminatı, qazilərin müalicəsi, reabilitasiyası, müasir protezlərlə təminatı və onların cəmiyyətə inteqrasiyası istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər dövlətin öz qəhrəmanlarına münasibətinin mühüm göstəricisidir.

“YAŞAT” Fondu da bu istiqamətdə həyata keçirilən mühüm təşəbbüslərdən biridir. Fondun fəaliyyəti şəhid ailələrinə və müharibə nəticəsində əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsinə xidmət edir. Şəhidlərimizin xatirəsinin yaşadılması yalnız sosial və mənəvi tədbirlərlə məhdudlaşmır. Bakıda yaradılan Hərbi Qənimətlər Parkı, Zəfər Parkı və Zəfər Muzeyi Vətən müharibəsinin tarixinin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm yaddaş məkanlarıdır. Bu məkanlar Azərbaycanın keçdiyi yolu, müharibənin reallıqlarını, xalqımızın həmrəyliyini və Ordumuzun Zəfərini gələcək nəsillərə çatdıran tarixi yaddaş institutları kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Zəfər Muzeyində Vətən müharibəsinin tarixi ilə yanaşı, Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpasına aparan prosesin də təqdim edilməsi mühüm məqamdır. Çünki 2020-ci ilin Zəfəri ilə 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın Qarabağda dövlət suverenliyini tam bərpa etməsi bir-birindən ayrı hadisələr deyil, eyni tarixi prosesin ardıcıl mərhələləridir. 27 sentyabr 2020-ci ildən başlayan yol Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün bərpası ilə nəticələndi, 2023-cü ilin sentyabrında isə dövlət suverenliyimizin bütün ərazilərimizdə tam təmin olunması ilə yeni mərhələyə qədəm qoydu. Bu baxımdan 27 Sentyabr – Anım Günü həm də Azərbaycan xalqının milli yaddaşı ilə dövlətçilik iradəsinin qovuşduğu tarixdir. Şəhidlərimizin qarşısında baş əymək, onların xatirəsini yaşatmaq, qəhrəmanlıqlarını gələcək nəsillərə çatdırmaq bizim mənəvi borcumuzdur. Lakin şəhidlərimizin və qazilərimizin bizə qoyduğu ən böyük miras yalnız Zəfər deyil. Bu miras müstəqil dövlətçilik, milli birlik, ərazi bütövlüyü, suverenlik və Vətənə sədaqət dəyərləridir. Bu gün Azərbaycan qalib dövlət kimi Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirir, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı təmin olunur. Azad edilmiş ərazilərdə şəhərlər, kəndlər, məktəblər, xəstəxanalar, yollar və digər infrastruktur obyektləri inşa edilir. Beləliklə, şəhidlərimizin uğrunda canlarını fəda etdikləri torpaqlarda həyat yenidən qurulur. Anım Gününün ən mühüm mesajlarından biri də məhz budur: şəhidlərimizin xatirəsi yalnız tarixdə deyil, qurulan hər yeni şəhərdə, açılan hər məktəbdə, doğma torpaqlarına qayıdan hər ailədə və gələcəyə inamla yaşayan Azərbaycan vətəndaşının həyatında yaşadılır. Bu gün biz bütün şəhidlərimizin – Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda gedən döyüşlərdə həyatını itirmiş qəhrəmanlarımızın qarşısında baş əyirik.

Onların fədakarlığı Azərbaycan dövlətinin tarixində əbədi yaşayacaq. 

Şəmkir rayonu Kür bələdiyyəsinin sədri Elşad Hüseynov - “Müsəlman dini liderlərin hər bir sözü, təbii ki, müsəlman icmaları üçün çox dəyərlidir, qiymətlidir. Bu sözlər sülhə, əməkdaşlığa, əmin-amanlığa, barışığa istiqamətləndirilirsə, deməli, yaşadığımız bölgələrdə də sülh və əmin-amanlıq üstünlük təşkil edəcək.”  Dövlətimizin başçısı  İlham Əliyev sentyabrın 15-də Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edərkən onu da əlavə etdi ki, bugünkü dünyada və xüsusilə müsəlman aləmində baş verən bəzi hadisələr, təbii ki, bizim hamımızı narahat edir. Biz Azərbaycanda hər zaman çalışmışıq və çalışacağıq ki, İslam həmrəyliyini əməli-praktiki addımlarla, öz işimizlə gücləndirək. Azərbaycanda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, ICESCO təşkilatı xətti ilə bir çox tədbirlər keçirilmişdir. Hələ təxminən 10 il bundan əvvəl - 2017-ci ildə bizim təşəbbüsümüzlə və bütün müsəlman ölkələrinin dəstəyi ilə Bakıda IV İslam Həmrəylik Oyunları keçirilmişdir. Biz də bu Oyunları, sadəcə olaraq, idman yarışı kimi deyil, böyük birlik bayramı kimi qəbul edirdik.

Azərbaycanın İslam dünyasının birliyinə töhfələri davamlılığı ilə diqqətdədir. Gələn il Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşü keçiriləcək. Dünyada gedən proseslərin fonunda belə bir tədbirin məhz Azərbaycanda keçirilməsi təsadüfi deyil. Çünki Azərbaycan təmsil olunduğu bütün təşkilatlarda birləşdirici, barışdırıcı və əməkdaşlığa istiqamət verən ölkə kimi çıxış edir.  Dövlətimizin başçısı bu əminliyi ifadə etdi ki, gələn il Azərbaycanda keçiriləcək bu Zirvə Görüşünün çox gözəl nəticələri olacaq: “Bizim ümidlərimiz ondan ibarətdir ki, o Zirvə Görüşünə qədər bəzi müsəlman ölkələri arasında gedən proseslər, anlaşılmazlıq, bəzi hallarda toqquşmalar başa çatacaq. Öz tərəfimizdən əlimizdən gələni edəcəyik ki, müsəlman aləmi vahid bir ailə kimi birləşsin, bütün lazımsız söz-söhbətlər yığışdırılsın, qarşıdurmalar dayandırılsın. Bizi ayırmaq istəyən, əslində, İslam dininə zərbə vurmaq istəyən ünsürlər də öz yerlərinə otursunlar. Əlbəttə ki, biz ancaq müştərək səylərlə buna nail ola bilərik. Ona görə hesab edirəm ki, sizin Bakıda olmağınız və bir yerdə tədbirlərdə iştirakınız, yenə də deyirəm, həm bölgəmizə, həm dünyaya çox ciddi və birmənalı mesajlar verəcəkdir”.

Son 6 ilin qürurverici hadisələrindən biri paytaxt Bakı ilə yanaşı, işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin beynəlxalq tədbirlər üçün ideal məkan kimi qəbul edilməsidir. Həmçinin ölkəmizdə keçirilən beynəlxalq tədbirlərin iştirakçılarının  bu torpaqlara səfərləri təşkil edilir, onlara 30 illik işğal və postmünaqişə dövrünün reallıqları ilə yaxından tanış olmaq imkanı yaradılır. İşğal dövründə Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda yerləşən bütün şəhər və kəndlərimiz yerlə-yeksan edilmişdir. Xalqımıza qarşı etnik təmizləmə aparılmışdır. Bir milyona yaxın azərbaycanlı Ermənistan dövlətinin etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində öz doğma torpaqlarından didərgin salınmışdır. 30 il davam edən danışıqlar heç bir nəticə verməmişdir. Çünki Ermənistan öz xoşu ilə torpaqlarımızdan çıxmaq istəmirdi. Ermənistanı dəstəkləyən böyük sayılan dövlətlər isə məsələni həll etmək yox, uzatmaq və bu işğalı əbədi etmək istəyirdi. Bu dövlətlər Ermənistana hərbi, iqtisadi, siyasi dəstək verərək faktiki olaraq işğalçını mükafatlandırırdı. Azərbaycan xalqı bu ədalətsizliyə son qoydu və dünyada bir presedent yaratdı. Çünki bu vaxta qədər işğal edilmiş torpaqlar əfsuslar olsun ki, azad edilmirdi. Hər halda XX əsrdə və XXI əsrdə belə hallara rast gəlinmirdi, ya da ki, çox nadir hallarda rast gəlinirdi. Azərbaycan xalqı qan tökərək, döyüşərək bu torpaqları azad etdi. Şəhidlərimizin canı-qanı bahasına, qəhrəman övladlarımızın fədakarlığı hesabına  ədalətimizi, hüququmuzu və milli ləyaqətimizi bərpa etdik. İşğalçıları torpaqlarımızdan qovduq, Azərbaycan Bayrağını Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun hər bir guşəsində qaldırdıq, separatçılığa son qoyduq. Separatçı liderlər, hərbi cinayətkarlar, uşaq qatilləri bu gün Azərbaycan həbsxanalarında öz cəzalarını çəkirlər. Bu da ədalətin təntənəsidir. Yəni ədalət tam zəfər çalmışdır və Azərbaycan xalqı bir yumruq kimi birləşərək öz ərazi bütövlüyünü, suverenliyini, beynəlxalq hüququ və ədaləti bərpa etmişdir.

Cənab İlham Əliyev özlüyündə yaranan “Biz bu torpaqlara 30 ildən sonra qayıdanda nəyi gördük” sualına cavab olaraq bildirdi ki, bunu indi bütün dünya görür - viran qoyulmuş şəhərlər, kəndlər, sökülmüş evlər, talanmış milli sərvətlərimiz, dağıdılmış məscidlər. 65 məscid Ermənistan dövləti tərəfindən tam dağıdılmışdır. Bəziləri yarıdağılmış vəziyyətdə idi. Ermənistan məscidlərdə bilərəkdən, qəsdən heyvan saxlayırdı, donuz saxlayırdı, inək saxlayırdı. Yəni bizi təhqir etmək, bizi aşağılamaq üçün, bizim həssaslığımızı dərk edərək, yəni qəsdən xalqımızı daha da incitmək üçün belə vəhşi əməllərdən də çəkinmədi. Əslində bu, təkcə bizə, xalqımıza yox, bütün İslam dünyasına bir təhqir idi. Bax, budur Ermənistan dövlətinin əsl siması. Biz bunu heç vaxt unutmamalıyıq və unutmayacağıq.

Bu gün sülh şəraitində yaşayırıq. Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh prosesi gedir. Cənab İlham Əliyev bu əminliyi ifadə etdi ki, bu, uzunmüddətli olacaq. Hər halda Azərbaycan dövlətinin mövqeyi bundan ibarətdir. Ancaq biz bizə qarşı, xalqımıza qarşı törədilən vəhşilikləri heç vaxt unutmayacağıq. Xocalı qurbanlarını unutmayacağıq, dağıdılmış məscidlərimizi, təhqir edilmiş mədəni ocaqlarımızı heç vaxt unutmayacağıq və bu yaddaş bizi daha da ayıq edəcək. Bu yaddaş imkan verməyəcək ki, biz yenə də şirin sözlərə aldanaq, imkan verməyəcəyik ki, yenə də xalqımıza qarşı hansısa məkrli planlar baş tutsun. Biz ayıq olmalıyıq, ayığıq və eyni zamanda, öz hərbi gücümüzü də artırırıq. Məhz hərbi güc və övladlarımızın qəhrəmanlığı nəticəsində biz Ermənistanın işğalçı ordusunu öz torpaqlarımızdan qovmuşuq. Ona görə hərbi vətənpərvərlik tərbiyəsi bu gün Azərbaycanda çox geniş vüsət alıb. Hər kəs görür ki, bu gün dünya tamamilə dəyişib və güc amili ön plana çıxıb. “Kim güclüdür, o da haqlıdır” prinsipini biz ortaya atmamışıq. Amma biz mövcud olan reallıqlarla gərək hesablaşaq və təbii ki, hesablaşırıq. Suverenliyimizin, ərazi bütövlüyümüzün, xalqımızın bundan sonra azad, müstəqil xalq kimi yaşamasının bir zəmanəti var, o da bizim iradəmiz, qətiyyətimiz, hərbi gücümüz, xalqımızın bir yumruq kimi birləşməsi, imanımız və milli dəyərlərimizdir.

20 Sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü Azərbaycan xalqının milli yaddaşında, dövlətçilik tarixində və Qarabağın dirçəlişi prosesində xüsusi əhəmiyyət daşıyan əlamətdar tarixdir. Prezident İlham Əliyevin 2024-cü il sentyabrın 18-də imzaladığı Sərəncama əsasən təsis olunan bu gün artıq ikinci ildir ki, qeyd edilir. Bu tarix Azərbaycanın dövlət suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpası, Qarabağın siyasi, hüquqi və sosial-iqtisadi həyatının yenidən qurulması baxımından mühüm rəmzi məna daşıyır. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü yalnız tarixi hadisələrin xatırlanması deyil, həm də Azərbaycanın qarşısında duran yeni inkişaf mərhələsinin, azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa-quruculuq siyasətinin və Böyük Qayıdış prosesinin nəticələrinin qiymətləndirilməsi üçün əhəmiyyətli fürsətdir. Bu günün təsis olunması 30 ildən artıq davam etmiş işğalın başa çatmasının, Azərbaycan xalqının milli iradəsinin və dövlətimizin ardıcıl, məqsədyönlü siyasətinin təntənəsini ifadə edir.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpası uzunmüddətli və mürəkkəb tarixi prosesin nəticəsidir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi, Silahlı Qüvvələrin modernləşdirilməsi, iqtisadi potensialın gücləndirilməsi və beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi bu tarixi məqsədə çatmaq üçün mühüm zəmin yaratdı. 2020-ci il Vətən müharibəsində əldə edilən Zəfər və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edildi. 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyinin bərpa olunması Qarabağda yeni siyasi və hüquqi reallığın formalaşmasına səbəb oldu. Həmin gün Azərbaycan ərazilərində qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyətinə son qoyuldu. Bununla da işğalın yaratdığı separatçı idarəçilik sistemi aradan qaldırıldı, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının və qanunlarının bütün ərazidə tətbiqi üçün zəruri şərait yarandı. 20 Sentyabr tarixinin Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi qeyd olunması məhz bu tarixi dönüşün mahiyyətini əks etdirir. Azərbaycan Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin 2023-cü il oktyabrın 15-də Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Dövlət Bayrağını ucaltması dövlət suverenliyinin bərpasının rəmzi ifadəsinə çevrildi. Xankəndidə çıxışı zamanı dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bu tarixi an Azərbaycan xalqının 30 ildən artıq müddətdə gözlədiyi müqəddəs məqsədin gerçəkləşməsi idi. Dövlət Bayrağının həmin şəhərlərdə dalğalanması yalnız hərbi-siyasi qələbənin deyil, həm də milli iradənin, tarixi ədalətin və dövlətçilik prinsipinin təntənəsi kimi qiymətləndirilməlidir. 2023-cü il noyabrın 8-də Xankəndi şəhərində Vətən müharibəsində əldə edilən Zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunmuş hərbi parad keçirildi. Bu tədbir Azərbaycanın hərbi qüdrətini, dövlət suverenliyini və yeni reallıqların dönməzliyini nümayiş etdirdi. Xankəndinin belə mühüm dövlət tədbirinə ev sahibliyi etməsi şəhərin Azərbaycan dövlətinin siyasi və ictimai həyatında bərpa olunan rolunun göstəricisi oldu. Prezident İlham Əliyevin həmin parad zamanı səsləndirdiyi fikirlərdə də Azərbaycan xalqının ərazi bütövlüyünün bərpasına yönəlmiş tarixi iradəsi və dövlət siyasətinin ardıcıllığı xüsusi vurğulanırdı. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri gününün mahiyyətini yalnız hərbi-siyasi hadisələrlə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Bu gün həm də azad edilmiş ərazilərin sosial-iqtisadi inkişafının, şəhər və kəndlərin yenidən qurulmasının, əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının və həmin ərazilərdə davamlı həyatın təmin edilməsinin simvoludur. Azərbaycan dövləti işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müasir şəhərsalma prinsiplərinə, dayanıqlı inkişaf meyarlarına və əhalinin sosial rifahına əsaslanan genişmiqyaslı layihələr həyata keçirir. Bu prosesin mühüm istiqamətlərindən biri təhsil və insan kapitalının inkişafıdır. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il noyabrın 28-də imzaladığı Sərəncamla Xankəndi şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsinin əsasında Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində Qarabağ Universiteti publik hüquqi şəxs yaradıldı. Universitetin fəaliyyəti Qarabağda yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasına, regionun iqtisadi potensialının inkişafına və gənclərin doğma torpaqlarda təhsil almaq imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir. Qarabağ Universitetinin yaradılması azad edilmiş ərazilərin bərpasında təhsilin strateji rolunu nümayiş etdirir. Universitet yalnız ali təhsil müəssisəsi kimi deyil, həm də regionun intellektual və innovasiya mərkəzi kimi formalaşmaq perspektivinə malikdir. Burada təhsil alan gənclərin gələcəkdə Qarabağın sosial-iqtisadi inkişafına töhfə verməsi, yeni texnologiyaların tətbiqində iştirak etməsi və regional əmək bazarının tələblərinə uyğun kadr potensialının formalaşmasına xidmət göstərməsi gözlənilir. 2023-cü il dekabrın 5-də qəbul edilmiş qanunla Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilərək mərkəzi Ağdərə şəhəri olmaqla Ağdərə rayonu yaradıldı. Bu qərar işğaldan azad edilmiş ərazilərin inzibati idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi, ərazi inkişafının planlaşdırılması və yerli idarəetmənin təşkilati əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Ağdərə rayonunun yaradılması həm də həmin ərazilərin tarixi-coğrafi və inzibati xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması ilə bağlı dövlət siyasətinin göstəricisidir.

Xankəndidə 2023-cü il dekabrın 21-də Ağdamın “Qarabağ” və Bakının MOİK komandaları arasında Azərbaycan Kubokunun 1/8 final mərhələsində keçirilən futbol oyunu da mühüm ictimai-siyasi və mənəvi əhəmiyyət daşıyan hadisələrdən biri oldu. 30 illik fasilədən sonra Qarabağın işğaldan azad edilmiş hissəsində ilk rəsmi futbol oyununun keçirilməsi həmin ərazilərdə ictimai həyatın bərpasının, idmanın və gənclər siyasətinin inkişafı üçün yeni imkanların yaranmasının göstəricisi idi. Bu hadisə Qarabağın yenidən Azərbaycanın ümumi sosial-mədəni həyatına inteqrasiyasını nümayiş etdirən rəmzi addımlardan biri kimi yadda qaldı.

Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərənin gələcək inkişafının əsasını təşkil edir. Bu proqramın məqsədi yalnız əhalinin doğma torpaqlara köçürülməsi ilə məhdudlaşmır. Burada yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, nəqliyyat və kommunal infrastrukturun yaradılması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığının təmin edilməsi, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşdırılması kimi kompleks vəzifələr həyata keçirilir.

2026-cı il avqustun 17-dək təqdim olunan məlumatlara əsasən, Xankəndi şəhəri və Kərkicahan qəsəbəsində ümumilikdə 119 ailənin, 506 nəfərin məskunlaşması təmin edilib. Xocalı rayonunun şəhər və kəndlərində 1 167 ailə, 4 841 nəfər, Xocavənd rayonunun şəhər və kəndlərində 988 ailə, 4 070 nəfər, Ağdərə rayonunun kəndlərində isə 917 ailə, 3 587 nəfər məskunlaşıb. Bu rəqəmlər Böyük Qayıdışın artıq konkret nəticələrə söykənən, mərhələli və davamlı proses olduğunu göstərir. Xankəndidə, Xocalıda, Xocavənddə və Ağdərədə həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri bu ərazilərin yalnız yaşayış məntəqələri kimi deyil, həm də iqtisadi, sosial, mədəni və turizm mərkəzləri kimi inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Xankəndi şəhərində yeni inzibati və sosial obyektlərin, hotellərin, konqres mərkəzinin, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin yaradılması, istehsal sahələrinin fəaliyyətə başlaması şəhərin regional inkişafda rolunu artırır. Xocalıda, Xocavənddə və Ağdərədə də yaşayış məntəqələrinin bərpası, infrastrukturun yenilənməsi və iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm işlər görülür. Xankəndidə Qarabağ Universitetinin Klinikası binasının və Tibb və sağlamlıq elmləri fakültəsinin tədris korpusunun açılışı, Xocalıda Soyqırımı Memorialının istifadəyə verilməsi, Ağdərənin Suqovuşan kəndində yaşayış kompleksinin və məscidin açılışı, Xocavəndin Hadrut qəsəbəsində məscidin fəaliyyətə başlaması kimi hadisələr azad edilmiş ərazilərdə həyatın bütün istiqamətlər üzrə bərpa olunduğunu göstərir. Bu layihələr həm sosial ehtiyacların qarşılanmasına, həm də həmin ərazilərin tarixi-mədəni irsinin qorunmasına və ictimai həyatın yenidən canlandırılmasına xidmət edir. Bərpa-quruculuq siyasətinin mühüm xüsusiyyəti onun kompleks xarakter daşımasıdır. Yol və nəqliyyat infrastrukturu, elektrik enerjisi, su təchizatı, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, turizm və istehsal sahələri bir-birini tamamlayan vahid inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir. Xankəndi Dəmir Yolu və Avtovağzal Kompleksinin, Xankəndi Konqres Mərkəzinin, yeni istehsal müəssisələrinin və digər obyektlərin yaradılması bu şəhərin gələcəkdə mühüm iqtisadi və ictimai mərkəzə çevrilməsi üçün imkanlar formalaşdırır.

Ağdərə rayonunda Suqovuşan, Həsənriz, Kolatağ, Vəngli, Heyvalı, Çapar, Aşağı Oratağ və Çıldıran kəndlərində həyata keçirilən layihələr, eləcə də “Qozlukörpü” Su Elektrik Stansiyasının istifadəyə verilməsi regionun iqtisadi potensialının reallaşdırılmasına yönəlmiş addımlardır. Xocavənd rayonunda Hadrut, Tuğ, Qırmızı Bazar, Sos, Xocavənd və digər yaşayış məntəqələrində aparılan işlər isə bu ərazilərin sosial və iqtisadi həyatının bərpasını sürətləndirir. Xocalı rayonunda Ballıca, Xanabad, Xanyurdu, Təzəbinə, Daşbulaq, Badara, Şuşakənd və digər kəndlərdə görülən işlər də Böyük Qayıdışın əhatə dairəsinin genişləndiyini göstərir. Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi siyasət beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinə, dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət və insanların təhlükəsiz, layiqli yaşayış şəraitinin təmin olunması kimi fundamental dəyərlərə əsaslanır. Qarabağın bərpası və əhalinin geri qayıdışı regionda uzunmüddətli sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesin uğurlu nəticələri Cənubi Qafqazda yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşmasına, nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin inkişafına və regional iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə töhfə verə bilər. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşını, milli birliyini və dövlətçilik iradəsini özündə birləşdirən mühüm tarixdir. Bu gün 30 ildən artıq davam etmiş işğalın başa çatmasını, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpasını, Qarabağın yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymasını simvolizə edir. Eyni zamanda, bu tarix azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa-quruculuq siyasətinin və Böyük Qayıdışın nəticələrini diqqətə çatdırır.

Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasəti nəticəsində Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri yenidən Azərbaycanın ictimai, iqtisadi, mədəni və siyasi həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bu ərazilərdə qurulan yeni həyat, qayıdan ailələr, fəaliyyətə başlayan müəssisələr, bərpa olunan tarixi-mədəni irs və yaradılan müasir infrastruktur Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı inkişaf strategiyasının mühüm nəticələridir.

20 Sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü xalqımızın milli qürurunu və dövlətçilik əzmini ifadə etməklə yanaşı, gələcəyə yönəlmiş məsuliyyətli siyasətin rəmzidir. Bu əlamətdar tarix Azərbaycanın suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün və milli iradəsinin təntənəsi kimi qeyd olunur və Qarabağın davamlı inkişafı, əhalinin təhlükəsiz və firavan yaşayışı naminə həyata keçirilən işlərin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.

1 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin rəisi Rafiq Ədilov - 

Tarixi Zəfərimizdən üç il sonra, 2023-cü il sentyabr ayının 19-20  tarixlərində rəşadətli Ordumuz  Azərbaycanın  Qarabağ iqtisadi rayonunda keçirdiyi antiterror tədbirlərini uğurla başa çatdıraraq separatçıları təslim olmağa məcbur etdi. Ölkəmizin qısa müddətdə, bir günə təmin etdiyi qələbə yenilməz Ordumuzun malik olduğu imkanların növbəti təqdimatı oldu. Dövlət başçısı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev 20 sentyabr 2023-cü il  tarixdə xalqa müraciətində bildirdi ki,  ağır relyef şəraitində, düşmən tərəfindən uzun illər böyük mühəndislik işləri nəticəsində istehkamların mövcudluğu şəraitində, düşmən mövqelərinin təpələrdə, əlverişli yerlərdə yerləşdirilməsinə baxmayaraq, bizim hərbçilərimiz bir daha qeyd etdiyim kimi, qəhrəmanlıq, peşəkarlıq göstərmişlər və qısa müddət ərzində bütün istiqamətlər üzrə əhəmiyyətli dərəcədə hərbi uğurlar əldə etmişlər. Ermənistan dövlətinin Azərbaycan ərazisində qanunsuz yerləşdirilmiş və Ermənistan dövlətinin öhdəliyinə baxmayaraq, bu günə qədər çıxarılmamış ordunun böyük hissəsi tamamilə məhv edilmişdir. Hərbi texnika məhv edilmişdir və sıradan çıxarılmışdır: “Əməliyyat başlamazdan əvvəl mənim tərəfimdən bütün hərbi birləşmələrimizə bir daha ciddi tapşırıq verilmişdir ki, aparılan antiterror tədbirləri nəticəsində Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni əhalisi zərbə altına düşməməlidir və mülki əhali qorunmalıdır. Biz həm yüksək dəqiqliyə malik silahlardan istifadə edərək buna nail olduq, eyni zamanda, Silahlı Qüvvələrimizin peşəkarlığı nəticəsində mülki vətəndaşlar tamamilə özlərini sığortalanmış vəziyyətdə hiss etmişlər. Eyni zamanda, göstəriş verilmişdir ki, mülki infrastruktura da heç bir zərbə dəyməməlidir, ancaq hərbi infrastruktur sıradan çıxarılmalıdır. Bir daha demək istəyirəm ki, ordumuzun, bütün Silahlı Qüvvələrimizin peşəkarlığı, texniki imkanları bizə bu vəzifəni şərəflə yerinə yetirməyə şərait yaratmışdır və bir daha Azərbaycan əsgəri, zabiti həm yüksək peşəkarlıq, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətlər göstərmişdir”.

24 saatdan az müddətdə həyata keçirilən antiterror əməliyyatı nəticəsində Azərbaycan ərazisində qanunsuz yerləşən Ermənistan ordusu tam şəkildə tərksilah edilərək ölkəni tərk etdi. Qarabağda qeyri-qanuni xunta rejimi ləğv edildi, separatçıların əsas rəhbərləri həbs edildi və Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam təmin etdi. Azərbaycanın Zəfər tarixi Xankəndi, Xocalı, Ağdərə, Xocavənd, Əsgəranda üçrəngli bayrağımızın yüksəldilməsi, ərazi bütövlüyümüzün tam bərpası ilə yekunlaşdı.  Azərbaycan Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev 2023-cü il oktyabrın 15-də Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı.

Suverenliyimizin tam bərpası ilə Azərbaycan yeni dövrə qədəm qoydu. Cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 20 Sentyabr Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edildi. Sərəncamda da qeyd olunduğu kimi, hər bir xalq üçün öz taleyinə sahib olmaq, müstəqil dövlətini yaradaraq inkişaf etdirmək onun ən böyük nailiyyətidir. Tarixin müxtəlif mərhələlərində üzləşdiyi çətinliklərə, işğala, məhrumiyyətlərə baxmayaraq, heç bir qüvvə xalqımızın müstəqillik, dövlətçilik əzmini sarsıda bilməmişdir. Azərbaycan xalqı bu gün öz müstəqil dövlətinə sahibdir, qəhrəman əsgər və zabitlərimizin, şəhidlərimizin qanı hesabına əldə edilmiş ərazi bütövlüyümüz, suverenliyimiz xalqımızın milli sərvətidir. 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində qanunun aliliyinin təmin olunduğunu və Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyinin bərpa edildiyini nəzərə alaraq imzalanan bu sənəd Zəfərlərimizin təqdmatında, əbədiləşdirilməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Bu gün hər birimiz bayramlarımız sırasına Zəfər Gününün, Dövlət Suverenliyi Gününün daxil edilməsindən qürurluyuq.

20 Sentyabr, həmçinin Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günüdür. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin bununla bağlı 18 sentyabr 2024-cü ildə Sərəncaç imzaladı. Bu əlamətdar günün təsis olunması uzun və məşəqqəti 30 il, minlərlə azərbaycanlı igidin canları və qanları bahasına başa gəlmişdir. Bu günün təsis edilməsi həmçinin Ermənistanın və qondarma Dağlıq Qarabağın terrorçu silahlı dəstələrinin tör-töküntülərinin tərk-silah edilərək ərazilərimizdən birdəfəlik çıxarılması ilə bağlıdır.  Suverenliyimizin bərpasından ötən üç ildə Xankəndidə, Xocalıda, Xocavənddə, Ağdərədə ölçüyəgəlməz bərpa-quruculuq işləri həyata keçirilib. Soydaşlarımızın bu torpaqlara qayıdışı mərhələ-mərhələ həyata keçirilir. Ötən dövr ərzində dövlət başçısı İlham Əliyevin azad  Xankəndiyə, Xocalıya, Ağdərəyə, Xocavəndə səfərlərinin say tərkibinə diqqət yetirmək kifayətdir. Cənab İlham Əliyev təkcə Xankəndiyə 16 səfər edib. Bu gün sakinlərinə qovuşan şəhərlərimiz sırasında Xankəndinin, Xocalının, Xocavəndin də adı var. Qısa müddətdə bu torpaqlara Böyük Qayıdışın həyata keçirilməsi görülən işlərin aydın mənzərəsini yaradır. Dövlət başçısı İlham Əliyev 20 sentyabr 2020-ci il tarixdə xalqa müraciətində suverenliyimizin tam bərpası ilə nəticələnən bir günlük antiterror tədbirlərinə gedən yoldan ətraflı bəhs edərək  bu çağırışı etmişdir ki,  İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatanda mən demişdim, biz Qarabağı və Şərqi Zəngəzuru cənnətə çevirəcəyik və çeviririk, hər gələn insan onu görür. Eyni şəraiti biz Xankəndidə, Ağdərədə, Xocavənddə, kəndlərdə yaradacağıq, Əsgəranda yaradacağıq. Bu, bizim əlimizdədir.