Azərbaycan Memarlıq Elminin İnkişafına Ömür Həsr Edən Görkəmli Ziyalı – Professor Gülçöhrə Məmmədovanın Şərəfli Fəaliyyət Yolu
Azərbaycanın elm və təhsil tarixində elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların fəaliyyəti yalnız bir ali təhsil müəssisəsinin deyil, bütövlükdə ölkənin elmi və intellektual inkişafı ilə bağlıdır. Belə insanların ömür yolu böyük zəhmətin, elmə sonsuz bağlılığın, yüksək təşkilatçılığın və gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətin ifadəsidir. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin (AzMİU) rektoru, memarlıq doktoru, professor, Əməkdar memar Gülçöhrə Hüseyn qızı Məmmədova da zəngin elmi irsi, pedaqoji fəaliyyəti və uzunillik idarəçilik təcrübəsi ilə Azərbaycan ziyalıları arasında özünəməxsus yer tutan görkəmli xanımlardandır.
Memarlıq yalnız binaların layihələndirilməsi deyil, bir xalqın tarixinin, mədəniyyətinin, milli kimliyinin və estetik dünyagörüşünün daşlarda əbədiləşən ifadəsidir. Bu sahədə çalışan alim və mütəxəssislərin üzərinə həm müasir şəhərsalma prinsiplərinin inkişaf etdirilməsi, həm də tarixi-memarlıq irsinin qorunması kimi mühüm vəzifələr düşür. Professor Gülçöhrə Məmmədovanın elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birinin Azərbaycanın qədim memarlıq abidələrinin, xüsusilə Qafqaz Albaniyasının memarlıq irsinin tədqiqi ilə bağlı olması onun peşəkar bioqrafiyasına xüsusi dəyər qazandırır.
Gülçöhrə Məmmədovanın elm yolunun əsasında möhkəm təhsil, davamlı araşdırmalar və seçdiyi ixtisasa böyük maraq dayanır. O, 1976-cı ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun Memarlıq fakültəsini bitirmiş, sonrakı illərdə elmi və pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1985-ci ildə namizədlik, 1999-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etməsi onun memarlıq elminə verdiyi önəmin və uzunmüddətli tədqiqatlarının mühüm göstəricilərindəndir. Elmi dərəcələri və professor adı ilə yanaşı, bu sahədə yetişdirdiyi mütəxəssislər də onun akademik fəaliyyətinin əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Professor Gülçöhrə Məmmədovanın ən böyük xidmətlərindən biri Azərbaycan memarlıq irsinin öyrənilməsi və tarixi abidələrin qorunması istiqamətində apardığı elmi fəaliyyətdir. Onun qədim memarlıq nümunələrinə həsr olunmuş araşdırmaları, elmi əsərləri və abidələrin bərpası ilə bağlı layihələrdə iştirakı milli-mədəni irsimizin elmi əsaslarla öyrənilməsi baxımından diqqətəlayiqdir. Tarixi abidələri qorumaq yalnız keçmişə ehtiram göstərmək deyil, həm də xalqın yaddaşını gələcək nəsillərə çatdırmaq deməkdir. Gülçöhrə xanımın elmi fəaliyyəti bu mühüm missiyanın əhəmiyyətini ön plana çıxarır.
Onun peşəkar həyatında xüsusi yer tutan istiqamətlərdən biri də Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinə rəhbərlik etməsidir. 2000-ci ildən AzMİU-nun rektoru kimi fəaliyyət göstərən Gülçöhrə Məmmədova uzun illər ərzində ali təhsil sisteminin müxtəlif inkişaf mərhələlərinin iştirakçısı olmuşdur. Memarlıq, inşaat mühəndisliyi, şəhərsalma və digər texniki istiqamətlər üzrə mütəxəssislərin hazırlanması ölkənin quruculuq potensialı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Belə bir ali təhsil müəssisəsinə rəhbərlik etmək yüksək elmi hazırlıqla yanaşı, təşkilatçılıq, strateji düşüncə və məsuliyyət tələb edir.
Müasir universitetin əsas missiyası yalnız tələbələrə nəzəri bilik verməkdən ibarət deyil. Gənclərin yaradıcı təfəkkürünün inkişaf etdirilməsi, onların innovativ yanaşmalara yiyələnməsi, beynəlxalq elmi mühitə inteqrasiyası və əmək bazarının tələblərinə uyğun hazırlanması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gülçöhrə Məmmədovanın rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti bu baxımdan ölkəmizin mühəndis və memar kadrlarının hazırlanmasında mühüm mövqeyə malikdir.
Gülçöhrə xanımın fəaliyyətində diqqətəlayiq məqamlardan biri də gənclərin bilik və bacarıqlarının qiymətləndirilməsinə göstərilən önəmdir. 2026-cı ilin sentyabrında universitetə yüksək balla qəbul olunmuş tələbələr və onların valideynləri ilə keçirdiyi görüş bu baxımdan əlamətdardır. Belə görüşlər gənclərin təhsil uğurlarının qiymətləndirilməsi, onların gələcək peşə həyatına həvəsləndirilməsi və universitetlə tələbə arasında mənəvi bağlılığın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki istedadlı gənclərə göstərilən hər bir diqqət ölkənin gələcək elmi potensialına verilən dəyərdir.
Professor Gülçöhrə Məmmədovanın elmi və ictimai fəaliyyəti dövlət səviyyəsində də qiymətləndirilmişdir. Onun “Əməkdar memar” fəxri adına layiq görülməsi, “Şöhrət” ordeni və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif olunması zəngin peşəkar bioqrafiyasının mühüm göstəriciləridir. Bu təltiflər memarlıq elminə, təhsilə və ictimai fəaliyyətə verilən dəyərin ifadəsi olmaqla yanaşı, uzun illər ərzində göstərilən zəhmətin qiymətləndirilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan qadını tarix boyu müdrikliyi, savadı, iradəsi və mənəvi zənginliyi ilə cəmiyyətimizin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Müasir dövrdə qadınların elmə, təhsilə və idarəetməyə verdiyi töhfələr bu ənənələrin uğurlu davamıdır. Gülçöhrə Məmmədovanın elmi və rəhbərlik fəaliyyəti də Azərbaycan qadınının yüksək intellektual potensialını, zəhmətsevərliyini və mürəkkəb idarəçilik proseslərində fəal iştirakını nümayiş etdirən nümunələrdən biridir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq tədbirləri, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa işləri memarlıq və inşaat sahəsində peşəkar kadrlara olan ehtiyacı daha da artırır. Yeni şəhər və kəndlərin salınması, müasir infrastrukturun yaradılması, tarixi-mədəni abidələrin bərpası bu sahədə fəaliyyət göstərən mütəxəssislərin qarşısında mühüm vəzifələr müəyyən edir. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin məzunlarının işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan quruculuq layihələrində iştirakı da ali təhsil müəssisəsinin ölkənin inkişafındakı rolunu göstərir.
Gülçöhrə Məmmədovanın fəaliyyətini fərqləndirən mühüm cəhətlərdən biri elmi araşdırmalarla təhsil idarəçiliyini bir araya gətirən zəngin təcrübəsidir. Elmə bağlılıq, tarixi irsə ehtiram, gənclərin inkişafına diqqət və ali təhsil ənənələrinin yaşadılması onun peşəkar fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bu xüsusiyyətlər professor Gülçöhrə Məmmədovanın Azərbaycan memarlıq və təhsil mühitində tutduğu yerin əhəmiyyətini aydın şəkildə nümayiş etdirir.
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru, memarlıq doktoru, professor, Əməkdar memar Gülçöhrə Hüseyn qızı Məmmədovanın həyat yolu elmə sədaqətin, zəhmətin, yüksək intellektin və ziyalılıq ənənələrinin dəyərli nümunəsidir. Onun memarlıq irsinin öyrənilməsi, elmi biliklərin gələcək nəsillərə ötürülməsi və yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması istiqamətində fəaliyyəti xüsusi qeyd olunmağa layiqdir.
Dəyərli alimimiz Gülçöhrə Məmmədovaya möhkəm cansağlığı, uzun ömür, ailə səadəti, elmi və pedaqoji fəaliyyətində yeni nailiyyətlər arzulayırıq. Qoy onun zəngin təcrübəsi və elmi irsi bundan sonra da Azərbaycan memarlıq məktəbinin inkişafına, gənc mütəxəssislərin yetişməsinə və ölkəmizin intellektual potensialının güclənməsinə xidmət etsin.
Çünki əsl ziyalının böyüklüyü yalnız qazandığı elmi adlarda deyil, özündən sonra qoyduğu bilik, yetişdirdiyi nəsillər və xalqının gələcəyinə verdiyi töhfələrlə ölçülür.
- 23-10-2026, 00:48
- Baxılıb: 0









